جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

پارادوکس کرول از منظر ویتگنشتاین، ابن سینا، و خواجه نصیر

چکیده:

پارادوکس کَرول بنیادی‌ترین مفهوم منطق، یعنی مفهوم استنتاج را به چالش می‌کشد و چنین می‌نمایاند که در هیچ استنتاجی نمی‌توان از مقدّمات به نتیجه رسید. مقاله‌ی پیش رو این پارادوکس را بر سه اندیشمند بزرگ، ویتگنشتاین، ابن‌سینا، و خواجه نصیر، عرضه می‌کند و می‌کوشد تا راه‌حلّی را از سخنان آنان فرا چنگ آورد. ویتگنشتاین از یک وضع مقدّم «بیان‌ناپذیر» ولی «نشان‌دادنی» در همه‌ی استنتاج‌ها سخن می‌گوید که سرانجام به تفکیک «قاعده» از «مقدّمه» می‌انجامد. ابن‌سینا نیز اصول منطقی را «مکیال» می‌داند نه «مادّه»، که این دقیقاً همان تفکیک یادشده است. و خواجه نصیر از نیازمندی هر قیاس اقترانی به یک وضع مقدّمِ «معاون» و «مقارن» سخن می‌راند که بیان دیگری از «وضع مقدّم بیان‌ناپذیرِ نشان‌دادنیِ» ویتگنشتاین است که باز به تفکیک یادشده منتهی می‌شود. و تفکیک «قاعده» از «مقدّمه» و نارواییِ تبدیل اوّلی به دومی کلید حلّ پارادوکس کرول است. این دقیقاً همان تفکیک یادشده است. و خواجه نصیر از نیازمندی هر قیاس اقترانی به یک وضع مقدّمِ «معاون» و «مقارن» سخن می‌راند که بیان دیگری از «وضع مقدّم بیان‌ناپذیرِ نشان‌دادنیِ» ویتگنشتاین است که باز به تفکیک یادشده منتهی می‌شود. و تفکیک «قاعده» از «مقدّمه» و نارواییِ تبدیل اوّلی به دومی کلید حلّ پارادوکس کرول است.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/10/JPTR_Volume-18_Issue-2_Pages-173-194.pdf” title=”JPTR_Volume 18_Issue 2_Pages 173-194″]

تحصیلات

سمت

مهدی عظیمی استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران

تعداد صفحات

16

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش های فلسفی کلامی،دوره 18، شماره 2 – شماره پیاپی 70، زمستان 1395

نویسنده

مهدی عظیمی

ناشر

دانشگاه قم

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “پارادوکس کرول از منظر ویتگنشتاین، ابن سینا، و خواجه نصیر”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.