واکنش امام علي به منطق قبيله اي سقيفه

چکیده:
ابوبکر بن ابي قحافه به محض دريافت خبر گردهمايي انصار خزرجي درسقيفه بني ساعده، بدون فوت وقت، به همراه عمربن خطاب و ابوعبيده جراح به اين محل شتافت و در غياب رقيبان هاشمي خود-علي و عباس-توانست با تاکيد برخويشاوندي با رسول خدا(ص) و برتري قريش بر ساير قبايل عرب، بارزترين منطق قبيله اي را درتهييج و تحريک حاضران به بيعت با خويش به کار گيرد و رداي جانشيني پيامبر را بر تن بپوشاند. پرسشي که درکانون توجه اين مقاله قرار دارد، اين است که انتخاب ابوبکر در سقيفه بني ساعده، چه واکنشي را از جانب امام علي(ع) برانگيخت؟ يافته هاي اين پژوهش که مبتني بر روش توصيفي تحليلي و مستند به خطبه هاي نهج البلاغه و داده هاي تاريخي است، نشان مي دهد که آن حضرت، قاطعانه به نفي منطق قبيله اي سقيفه پرداخت اما درهمان حال، با هوشمندي و درايت، به اتخاذ «راهبرد صبوري» و اجتناب از وحدت شکني روي آورد تا کيان اسلام از هر گونه خطر احتمالي در امان بماند.