نیاز سنجی مهدویت پژوهی

مرکز تخصصی مهدویت

در مباحث نیازسنجی،‌تعاریف خاصی از نیاز ارائه شده است؛‌ از جمله؛ ‌به‌ نظر کافمن«نیاز» به مـوقعیتی دلالت دارد کـه در آن وضع موجود یا‌ فعلی‌ با‌ وضعیت مطلوب فاصله دارد. به زعم وی وضعیت مطلوب یا مورد نظر در بـرگیرنده‌ ایـده‌آلها‌، هـنجارها، ترجیحات، انتظارات و ادراکات مختلف درباره آنچه باید باشد، است.
از‌ نظر براد شاو «نیاز سنجی» عبارت از‌ فرآیند‌ تعیین‌ اهداف، مشخص کردن وضع موجود، اندازه‌گیری نیازها‌ و تعیین‌ اولویت‌ها برای عمل است. اسکریون نیازسنجی را فرآیند شناخت مسائل، مشکلات و معایب‌ موجود‌ و در نتیجه افزایش بازده عملکرد‌ فرد‌، گروه یا‌ سازمان‌ مربوطه‌ می‌داند. به زعم سورز نظرات و عقاید‌ افراد‌ و گروه‌ها در زمینه نیازها، کانون اصلی نـیازسنجی اسـت.
وضعیت مطلوب بستگی به رویکرد و نگرش مشارکان نیازسنجی دارد. در این الگو از جهان بینی توحیدی متأثر بوده و با آن سنجیده می شوند. لذا وضعیت مطلوب می تواند ایده آل،‌ ترجیح، انتظار و ادراکات مختلف درباره آنچه که می تواند باشد. همچنین نیاز به یک خواست یا ترجیح و یک عیب یا کاستی گفته میشود.
واژه سنجیدن به معنی وزن کردن،‌اندازه گرفتن،‌ارزش چیزی را تعیین کردن،‌ چیزی را با چیزی مقایسه کردن است. پس میتوان نیازسنجی را به معنای اندازه گیری و ارزش گذاری نیازها و یا عملی که در آن نیازها اندازه گیری و ارزش گذاری می شود دانست.
اصطلاح سنجش نیز تعریفی فرایندی دارد و برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز و تصمیم گیری درباره نوع و ماهیت موضوع مورد نظر استفاده می شود. بنابراین سنجش نیاز پژوهشی تصمیم گیری درباره میزان ارزش پژوهش هایی است که مورد نیاز بوده برای پژوهش و تحقیق پیشنهاد می گردد.
باتوجه به تعریف نیازسنجی، نیازسنجی‌ پژوهشی‌ به فرآیند پیچیده‌ی شناسایی نیازهای پژوهشی بالقوه و تعیین اولویت در بین پروژه‌های مختلف تحقیقاتی اشاره می‌کند تا از این‌ رهگذر‌ مبنای‌ قابل دفاعی برای تخصیص مؤثر منابع فـراهم آیـد. به‌طور کلی‌ اولویت‌بندی در بهترین حالت، مبتنی بر تجزیه و تحلیل محدودیت‌ها و فرصت‌هاست.
این فرایند، اولین گام در برنامه ریزی پژوهشی محسوب میشود و معین می کند که یک مرکز پژوهشی برای رسیدن به اهداف علمی خود در آینده نیاز به انجام چه پژوهش هایی دارد.
تمایز نیازسنجی با تحلیل نیاز، آن است که تحلیل نیاز مرحله ای پس از نیازسنجی است که در آن علت پیدایش نیازهایی که در نیازسنجی به دست آمده است تحلیل می شود. از سویی دیگر تفاوت نیازسنجی با تعیین نیاز،‌ آن است که نیازسنجی به دنبال کشف و شناسایی نیازهای یک گروه معین در یک زمینه خاص با مشارکت آن گروه است، اما تعیین نیاز به معنای تجویز و توصیه یک هدف یا مقصد و تصمیم گیری برای یک گروه، بدون بررسی و مراجعه به آن گروه است.
و باید اذعان داشت که تمایز نیازسنجی با ارزشیابی، آن است که نیازسنجی به دنبال نیازهای رسیدن به یک هدف و شیوه رسیدن به این نیازها است، اما در ارزشیابی از زمینه های اولیه یک برنامه و اثربخشی و کارایی یک برنامه در حال اجرا، گزارش تهیه می شود. البته ممکن است ارزشیابی نیازهای محقق نشده را نیز نشان دهد، اما هدف اولیه و اصلی ارزشیابی انعکاس نیازهای برطرف نشده نیست، بنابراین نیازسنجی می تواند بخشی از یک ارزشیابی باشد. این امر مشروط بر آن است که مؤلفه ها و مقاصد نیازسنجی و ابزارهای آن به وضوح،‌ در طرح ارزش یابی مورد تأکید واقع شود.
مؤلفه‌ بسیار مهم، عبارت است از آگاهی یافتن‌ از‌ نـیازهای‌ گروه‌های علمی،تجزیه و تحلیل نیازها و محدودیت‌های منجر به شناسایی پروژه‌ها می‌شود‌ که‌ این خود اولین گام در مشخص کردن طرح‌های مختلف پژوهشی است که بر مبنای آن‌ها، اولویت‌ها شناسایی‌ می‌شوند‌.

موضوع:
مهدویت پژوهی

مسائل اصلی:
در اين جستار، فرض بر اين بوده كه قلمروها و نیازهای فراوانی در حوزه مطالعات مهدویت ناکاویده باقی مانده است. از اين‌رو، براي نشان دادن صحت اين استدلال، تلاش مي‌شود كه نشان داده شود: ضرورت‌های نیازسنجی پژوهشی در عرصه مطالعات آموزه مهدویت چه می باشد؟ ساحت های قابل پژوهش در این حوزه چیست؟ مهم ترین مسائل قابل تأمل و پژوهش در عرصه مطالعات آموزه مهدویت چه می باشد؟
این جستار برای پاسخ‌گویی به این سؤالات سامان یافته است. البته این پژوهه، به هیچ وجه با مدعای بازنمود همه جنبه‌های موضوع بررسیده‌اش به نگارش در نیامده و تنها هدف نگارنده‌اش در وهله نخست، در میان گذاردن آن با صاحب‌نظران این پهنه مطالعاتی است به قصد سنجش یافته‌ها و دیدگاه‌ها.

اهداف:
امروزه پژوهش ها در عرصه آموزه مهدویت با کاستی ها و چالش هایی روبرو است. مهم ترین کاستی های پژوهش ها در عرصه مطالعات آموزه مهدویت را می توان به فقدان خلاقیت روشی در مهدویت پژوهی به لحاظ شکل، فرم و محتوا؛ عدم اولویت بخشی به موضوعات قابل تأمل و پژوهش؛ ضعف در تعمیق رویکرد میان رشته ای به آموزه مهدویت؛ عدم توجه به شرایط محیطی و پاسخ های کهنه به سؤالات جدید؛ عدم رویکرد مجموعه ای و سیستمی به آموزه مهدویت؛ یکسونگری؛ عدم توجه به عنصر موقعیت شناسی؛ فقدان چشم مسئله یاب در پژوهش های حوزه مهدویت؛ رشد پژوهش های غیرمعتبر و سطحی و عدم همافزایی و مشارکت مراکز و مؤسسات تخصصی مهدویت در عرصه پژوهش دانست.
از بحث بالا می‏ توان نتیجه گرفت که‏ رویکرد کلان فرهنگی و تمدنی به آموزه مهدویت ‏ نیاز به الگوی منسجم و مستقل دارد. به عبارت‏ دیگر، ما در حوزه مطالعات آموزه مهدویت به یک نظریه عام و فراگیر که در برگیرنده تغییر به وضع مطلوب باشد، نرسیده‏ ایم. این که اساساً رویکرد نخبگان، اندیشمندان و پژوهشگران به آموزه مهدویت چگونه‏ تغییر می‏کند؟ هدف و مسیر آن چیست؟ عوامل‏ و نیروهای تغییر دهنده‏ کدامند؟ و سرانجام، سطح، دامنه، شدت و شتاب این تغییر به چه اندازهای باید باشد؟ از پرسش ‏های محوری در این زمینه است.
نیازسنجی پژوهشی در حوزه مطالعات آموزه مهدویت به ما کمک می‏ کند تا راه رسیدن به آرمان ها و اهداف‏ را هموار کنیم. نیازسنجی پژوهشی این امکان را فراهم می سازد تا منابع پژوهشی در موضوعات فاقد اولویت اتلاف نشود، آینده نگری در امر پژوهش را ارتقا می دهد و از تصمیم گیری های لحظه ای و مناسبتی و غیرراهبردی جلوگیری می کند،‌ میان مسئله و مسئله نماها تمییز می دهد و قلمروهای ناکاویده را به ما معرفی میکند.

نتایج:
در حوزه نیازسنجی پژوهشی در عرصه آموزه مهدویت، با توجه به بررسی‌ها و ارزیابی‌های صورت گرفته‌ مشخص شد، الگوی منسجم و روشمند در خصوص نیازسنجی پژوهشی وجود ندارد. بنابراین، نوعی‌ خلأ پژوهشی احساس می‌شد‌ تا‌ از این طریق، پژوهش‌ها در این حوزه سازماندهی شوند و از موازی کاری، پراکنده کاری و صرف منابع پژوهـشی در حـوزه‌های فاقد اولویت جلوگیری به عمل آید. از جمله یافته‌های این پژوهش، دستیابی‌ به الگویی عملیاتی در زمینه نیازسنجی پژوهشی است. از سویی دیگر این پژوهش می‌تواند به پژوهش‌های آینده نیازسنجی در این‌ زمینه‌ کمک شایانی کند.
یکی از مزیت‌های الگوی مذکور، استفاده از منابع متعدد برای دستیابی به نیازهای پژوهشی است. هریک از این منابع، به دلیـل دارا بـودن اطـلاعات خـاص و زاویـه نگاه‌ متفاوت‌، اهـمیت ویـژه‌ای دارند که در اینجا به آنها اشاره می‌شود:
در بخش منابع اسنادی، مطالعات تطبیقی به جهت حرکت در مرزهای دانـش و بـررسی و مـقایسه پژوهش‌های خارج از کشور با پژوهش‌های‌ داخلی‌، مـنابع عـلمی پژوهـشی داخـلی بـه جـهت بررسی وضعیت موجود و پیشنهادات ارایه شده در آنها، اسناد بالا دستی به‌منظور هماهنگی نیازها با برنامه‌های بلندمدت و اهداف کلان پژوهشی کشور مورد بررسی‌ قرار‌ گرفتند‌. در بخش منابع انـسانی، مصاحبه‌ از‌ مدیران‌ پژوهشی برای تعیین استراتژی‌های عمده پژوهشی و بررسی ساختارهای آموزشی و پژوهشی، مصاحبه از استادان و کارشناسان حوزوی و دانشگاهی، به جهت تخصص بین رشته‌ای‌ آن‌ها‌، مصاحبه‌ از استادان دانشگاهی به‌منظور بهرمندی از نگاه تخصصی‌آن‌ها، مصاحبه از استادان حوزوی و مدیران مدارس علمیه و طلاب و خانواده‌های ایشان، به علت توجه به رویکرد آسیب‌شناسی و تقاضا محور‌، بررسی‌ انتظارات‌ آنها و در نتیجه، دستیابی به نیازهای خاص جامعه حوزوی مورد‌ نـظرخواهی قرار گرفتند.
در بخش منابع سازمانی، نهادهای علمی پژوهشی و دستگاه‌های مرتبط با این حوزه، به جهت دستیابی‌ به‌ وضعیت‌ پژوهشی موجود و نیازهای پژوهشی آنـها در آیـنده، مورد نظر خواهی قرار‌ گـرفتند‌. بـه‌طور کلی، فرایند مشارکت افراد و گروه‌های مختلف دارای دانش تخصصی و کاربران موجب غنی شدن الگوی شناسایی‌ نیازهای‌ پژوهشی‌، به وجود آمدن بینش پژوهش، ایجاد احساس مالکیت و تعهد در انجام طرح‌های‌ پژوهشی‌ و تـخصیص‌ بـهینه منابع مالی به آنها می‌شود.
استفاده از روش کیفی‌، علی‌رغم‌ سختی‌ و زمانبر بودن آن، مزایایی همچون درگیر شدن افراد و به‌دست آوردن اطلاعات عمیق و برداشت‌های صحیح‌ دارد‌.
به طور کلی، نـتایج ایـن پژوهش به محققان، دانشجویان و سـایر افـراد علاقه مند، در انـتخاب مـوضوع پژوهـش و برقراری ارتباط با این موضوعات کمک می‌کند‌. یافته‌ها‌ همچنین موجب جذب سرمایه مؤسسات پژوهشی، دستگاه‌های اجرایی- فرهنگی برای حمایت از نیازهای پژوهشی خواهد شد. همچنین راهگشای پژوهش‌های بعدی در زمینه نیازسنجی و اصـلاح الگـوی یادشده می‌گردد؛ زیرا بخشی‌ از‌ تـمرکز‌ ایـن پژوهش، بر جامعه حوزوی‌ و نیازهای‌ آن‌ بوده است. تعمیم نتایج آن به سطوح مـختلف جـامعه دینی، باید با احتیاط هـمراه بـاشد. اگرچه از استادان دانشگاه، مـطالعات تـطبیقی‌ و اسناد‌ بالادستی‌ استفاده شـد. پیـشنهاد می‌شود تکرار این پژوهش در‌ جامعه‌ دانشگاهی و جامعه عمومی صورت پذیرد.
با توجه به اهمیت، گستردگی کم‌نظیر، تأثیرگذاری کلان و جایگاه برجسته آموزه مهدویت باید رویکرد بسیار مهمی در هندسه نظام آموزشی داشته باشد و زوایای گوناگون آن در رشته‌های مختلف کاویده شود و واحدهای درسی مشخص، رشته های علمی، دانشکده‌ها، پژوهشکده‌ها و مجلات علمی معتبر در دانشگاه‌ها به این امر مهم اختصاص یافته باشد؛ اما متأسفانه هم اکنون هیچ یک از این موارد در نظام آموزشی کشور وجود ندارد و به همین دلیل جامعه علمی ما با یک فقر معرفتی در زمینه اندیشه مهدویت مواجه است.
بدون تردید چنین وضعیتی نتیجه غفلتی نابخشودنی است و پیشنهاد این تحقیق در جهت جبران این غفلت، تأسیس یک رشته علمی آموزشی و پژوهشی میان رشته‌ای مخصوص در عرصه آموزه مهدویت در دانشگاه ها و اختصاص واحدهای درسی معین برای این موضوع در رشته‌های دیگر است. خوشبختانه در حوزه علمیه قم در مقطع سطح سه و سطح چهار به گونه تخصصی معارف مهدویت آموخته می‌شود.

ویژگی های ممتاز و انحصاری اثر:
در حوزه نیازسنجی پژوهشی در عرصه آموزه مهدویت، با توجه به بررسی‌ها و ارزیابی‌های صورت گرفته‌ مشخص شد، الگوی منسجم و روشمند در خصوص نیازسنجی پژوهشی وجود ندارد. بنابراین، نوعی‌ خلأ پژوهشی احساس می‌شد‌ تا‌ از این طریق، پژوهش‌ها در این حوزه سازماندهی شـوند و از مـوازی کاری، پراکنده کاری و صرف مـنابع پژوهـشی در حـوزه‌های فاقد اولویت جلوگیری به عمل آید. از جمله یافته‌های این پژوهش، دستیابی‌ به الگویی عملیاتی در زمینه نیازسنجی پژوهشی است. از سویی دیگر این پژوهش می‌تواند به پژوهش‌های آینده نیازسنجی در این‌ زمینه‌ کمک شایانی کند.
یکی از مزیت‌های الگوی مذکور، استفاده از منابع متعدد برای دستیابی به نیازهای پژوهشی است. هریک از این منابع، به دلیـل دارا بـودن اطـلاعات خـاص و زاویـه نگاه‌ متفاوت‌، اهـمیت ویـژه‌ای دارند.

محورهای پیشنهادی برای پژوهشگران:
تیپ شناسی نیازهای پژوهشی در عرصه آموزه مهدویت با رویکرد تمدنی
بررسی نقش نیازسنجی در ارتقای کیفی مهدویت پژوهی
سیر تحول مهدویت پژوهی در ایران عصر انقلاب
معیارشناسی ارزشگذاری و اعتبارسنجی نیازهای پژوهشی در عرصه آموزه مهدویت
طراحی و ارائه راهبردهای پژوهشی در ارتقای کیفی نگرش ها به آموزه مهدویت
سنخ شناسی منابع مطالعاتی پژوهش های استشراقی در عرصه آموزه مهدویت
بررسی روش های مطالعه انتقادی در عرصه آموزه مهدویت با رویکرد کیفی

محدودیت‌های پژوهش:
با تمام اهمیتی که مقوله نیازسنجی پژوهشی دارد، دشواری هایی هم در مسیر چنین پژوهش هایی وجود دارد که اقبال محققان را در کاوش در این زمینه را کم کرده،‌ سیر پژوهش ها را در این بحث کند نموده است. از جمله این دشواری ها، کلان بودن خود موضوع و ذوابعاد و چند تباری بودن آن است. گستره موضوع اقتضا می کند که جهات گسترده و فراگیر در عرصه مهدویت پژوهی بررسی شود.
اضافه بر این،‌ ذهنیتی نیز وجود دارد که اساساً «نیازسنجی پژوهشی» را برنتافته، ‌به بهانه آسیب زا بودن نیازسنجی برای دانشجویان و طلاب هیچ ضرورتی برای انجام آن نمی دادند. به عبارتی یکی از مهم ترین چالش های به فرجام رسیدن چنین جستاری، نبود محققانی بود که در عین برخورداری از تخصص نسبی به این موضوع نیز علاقه نشان دهند.
پس از این،‌ توجیه طرح برای محققان و اساتیدی که از آنان درخواست موضوع شده بود،‌ مشکل دیگری بود که پیش از هر اقدامی باید انجام می گرفت. با وجود این،‌ بیشتر موضوعات سرانجام پس از طی چندین مرحله اصلاح و ویرایش،‌ سرانجام به وضع مطلوب نزدیک شد. طبیعی است که هر محققی با یکی از روش ها یا رویکردهای تحقیقی خو گرفته است و مشکل بتوان کسی را وادار کرد تا از روش ها و رویه مألوف خویش درگذرد. بنابراین، حتی پس از توجیه کامل و اصلاحات مکرر،‌ این بر عهده‌ راقم این سطور بوده است که با ویرایش موضوعات را به نسق نسبتاً واحدی درآورد.
کمبود منابع معتبر نیز از جمله دشواری های پژوهش در این زمینه است. اگر چه این نقیصه در هر تحقیق و مطالعه ای آسیبی جدی به شمار می رود، اما در عرصه نیازسنجی پژوهشی زمینه گسترده تری دارد. این وضعیت، از کمبود منابع در زمینه نیازسنجی پژوهشی به طور عام و محدودیت بیشتر منابع در عرصه‌ آموزه مهدویت – به طور خاص – ناشی شده است. بخش قابل توجهی از آثاری که در گذشته در عرصه آموزه مهدویت منتشر شده است و شماری از این آثار که هم اکنون به صورت کتاب یا مقاله عرضه می شود آشکارا از این که موضوع قابل تأمل و پژوهش را به مخاطب ارائه نمی دهند دارای کاستی هستند.
دشواری های دیگر که باید به آن توجه داشت این مهم بود که در این جستار ما به دنبال استخراج و استنباط «مسئله»های پژوهشی و نه «موضوعات» باشیم؛ همین امر سبب می گردد راقم این سطور به دنبال تحلیل و تفسیر و استنباط از موضوعات برای رسیدن به مسائل قابل پژوهش باشد.

فهرست مطالب:

سخن آغازین 15
فصل اول:
بنیادها،‌ ضرورت‌ها و کارکردها
(86 ـــ 19)
مقدمه 21
چیستی نیازسنجی پژوهشی 23
یک. بنیاد مفهومی 23
دو. سازه‌شناسی اصطلاح 25
رویکردشناسی نیازسنجی پژوهشی 28
روش‌شناسی نیازسنجی پژوهشی 31
پیشینه‌شناسی 34
فرایندشناسی انجام تحقیق 36
سطوح و گستره اولویت‌های پژوهشی در عرصه مهدویت‌پژوهی 47
ضرورت‌شناسی نیازسنجی پژوهشی در عرصه مهدویت‌ 49
یک. کمبود پژوهش‌های مناسب و کارآمد 50
دو. فقدان الگوی برنامه‌ریزی پژوهشی 52
سه. زمینه‌سازی برای خلق نظریه 53
چهار. ابهام در معیارهای اولویت‌بندی 53
پنج. حصرگرایی روش‌شناختی در رویکرد به آموزه مهدویت 54
موانع و محدودیت‌های نیازسنجی در عرصه مهدویت 55
برون‌دادشناسی نیازسنجی مهدویت‌پژوهی 56
یک. مدیریت صحیح مواجهه با شبهات و چالش‌ها در عرصه مهدویت 56
دو. رصد مستمر نیازهای مخاطبان در عرصه اندیشه مهدویت 58
سه. بازنمایی قلمروهای ناکاویده در عرصه اندیشه مهدویت 60
چهار. تعمیق رویکرد میان‌رشته‌ای 60
پنج. تمییز مسئله‌ها از مسئله نماها 62
شش. تناسب محتوای پژوهشی با موقعیت و شرایط محیطی 65
هفت. خلق پارادایم‌ها 65
نقش جریان‌فکری در مسئله‌شناسی مهدویت‌پژوهی 67
یک. تمدن‌گرایان مسلمان و تفسیری کلان و راهبردی از انتظار 72
دو. تجددگرایان مسلمان و ترویج «انتظار سکولار» 78
سه. شریعت‌گرایان سنتی و ترویج «انتظار حداقلی» 82
انتظار حداقلی، نتیجه مشترک رویکرد سکولار و شریعت‌گرایی سنتی 84

فصل دوم:
روی‌آورد‌ها و اولویت‌ها
(348 ـــ 87)
مقدمه 91
نیازسنجی پژوهشی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد قرآنی 93
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد حدیثی 101
یک. مبانی و کلیات 105
دو. تاریخ حدیث 107
سه. رویکردشناسی حدیثی 109
چهار. بررسی‌های تطبیقی حدیثی 112
پنج. آسیب‌شناسی حدیثی 112
شش. کتاب‌شناسی حدیثی 115
1. کتاب‌شناسی مربوط به اطلاعات ظاهری 116
2. کتاب‌شناسی محتوایی 117
3. کتاب‌شناسی موضوعی 118
هفت. ماهیت شناسی آموزه مهدویت در روایات 119
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات کلامی 125
یک. مبانی نظری 127
دو. ماهیت کلامی آموزه مهدویت 128
سه. کلام تطبیقی 132
چهار. اعتقادات کلامی فرق 132
پنج. تاریخ کلام 134
شش. مسائل جدید کلامی 134
هفت. کلام سیاسی 135
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات جامعه‌شناختی 136
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات سیاسی 144
یک. کلیات و مبانی مباحث سیاسی مهدویت 145
دو. فلسفه سیاسی مهدویت 147
سه. روابط بین‌الملل 148
چهار. سیاست‌های منطقه‌ای 150
پنج. سیاست‌گذاری عمومی 152
شش. اندیشه‌شناسی سیاسی 154
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد اخلاق و تربیت 155
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات روان‌شناسی 166
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات فرهنگی 177
یک. مبانی و کلیات 182
دو. مهندسی فرهنگ انتظار 182
سه. عرصه‌های فرهنگی 190
1. آموزش 190
2. پژوهش 194
3. تبلیغ 196
4. رسانه 198
4 ـــ 1. مبانی و کلیات 203
4 ـــ 2. پیام رسانه‌ای 204
4 ـــ 3. مدیریت و سیاست‌گذاری رسانه‌ای 210
4 ـــ 4. آسیب‌شناسی رسانه‌ای 212
4 ـــ 5. تهدید رسانه‌ای 216
5. هنر 222
ساحت‌های نیازسنجی پژوهشی در عرصه مناسبات هنر و آموزه مهدویت 225
یک. کلیات مهدویت‌پژوهی با رویکرد هنری‌‌‌ 226
دو. هنرهای نمایشی 228
1. کلیات مهدویت‌پژوهی با رویکرد هنرهای نمایشی 229
2. تئاتر و نمایش‌های آیینی 230
3. سینما 232
سه. هنرهای تجسمی 235
1. کلیات مهدویت‌پژوهی با رویکرد هنرهای تجسمی 235
2. طراحی گرافیگی 237
3. هنرهای ترسیمی 240
4. معماری 242
چهار. موسیقی 246
پنج. ادبیات 248
ساحت‌شناسی مهدویت‌پژوهی با رویکرد ادبی 251
یک. مهدویت‌پژوهی با رویکرد ادبی در عرصه علوم ادبی 252
دو. مهدویت‌پژوهی با رویکرد ادبی در عرصه قالب‌های آفرینش ادبی 254
1. شعر 254
2. ادبیات داستانی 262
3. ادبیات نمایشی 267
4. نثر ادبی 270
5. کوتاهه‌نگاری‌ها 273
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات عرفان و تصوف 276
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات فقه و حقوق 283
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد تاریخ تحلیلی 287
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات تمدنی 303
نیازسنجی مهدویت‌پژوهی با روی‌آورد مطالعات اقتصادی 308
نیازسنجی پژوهشی در گستره مناسبات آموزه مهدویت و مطالعات مدیریت 313
ساحت‌شناسی نیازسنجی پژوهشی در گستره مناسبات آموزه مهدویت و مدیریت 317
یک. مدیریت مسائل عمومی (مدیریت دولتی) 317
دو. مدیریت رفتار سازمانی 321
سه. مدیریت راهبردی 327
چهار. آینده پژوهی 331
نیازسنجی منجی‌پژوهی در ادیان 335
یک. مبانی نظری و کلیات 338
دو. مطالعات تطبیقی منجی‌پژوهی در ادیان 340
سه. اندیشه منجی موعود در ادیان 342
1. اندیشه منجی موعود در آیین زرتشت 342
2. اندیشه منجی موعود در آیین هندو 344
3. اندیشه منجی موعود در آیین بودا 345
4. اندیشه منجی موعود در ادیان چین 346
5. اندیشه منجی موعود در یهود 347
6. اندیشه منجی موعود در مسیحیت 350

فصل سوم:
جمع‌بندی، تجویزها و راهبردها
(364 ـــ 349)
جمع‌بندی 357
تجویزها 360
یک. کاربست خلاقیت در نظام پژوهشی آموزه مهدویت 360
دو. نهادینه‌سازی تفکر انتقادی 362
سه. طراحی و ارائه سند راهبردی حوزه مطالعات آموزه مهدویت 364
راهبردهای کیفی‌سازی مهدویت‌پژوهی 365
سؤالات پسینی 370

کتابنامه 371

نویسنده

امیر محسن عرفان

سال نشر

۱۳۹۹

تیراژ

۵۰۰

نوبت چاپ

اول

تعداد صفحات

۳۷۵

ناشر

مرکز تخصصی مهدویت

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “نیاز سنجی مهدویت پژوهی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده − 2 =