جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

نگاه سه حکیم مسلمان به مسئله شر

چکیده:
 شر یکی از مهم͏ترین مسائل کلامی در ادیان و حوزه͏ دین‌پژوهی است. اهمیت موضوع از آن جهت است که ناظر به اصل باورهای دینی یعنی اثبات وجود خدا و صفات اوست و به نحوی به آموزه͏های دینی جرح و نقد وارد می‌کند؛ اما در واقع این مسئله مشتمل بر شبهه͏ ناسازگاری دو ایده͏ یعنی وجود خدا و وجود شر در عالم است به طوری که می‌توان ادعا کرد گزاره‌های خدا وجود دارد، و شر وجود دارد، از نظر منطقی سازگار نیستند. مگر این‌که دست از اطلاق صفات خدا برداشت و به تقیید و تحدید صفات خدا قائل شد و برای جهان، دیدگاه دوئالیستی یعنی دو خالق خیر و شر در نظر گرفت. در این راستا، راه حل͏های سه حکیم مسلمان یعنی ابن‌سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا به عنوان بزرگ͏ترین فیلسوفان اسلامی مورد بررسی و تحلیل قرار می͏گیرد.  هر یک از این سه فیلسوف سهم عظیمی در پاسخ به شبهه داشته‌اند. از اینرو  این مقاله در صدد بررسی این مسئله است که راهحلهای این سه فیلسوف چه اشتراکات و تفاوتهایی دارد. نهایتا با توجه به مبنای فکری آن͏ها به‌دست می͏آید که عدمی بودن شر و مقصود بالعرض بودن آن، جزء مؤلفه‌های بنیادین سه دیدگاه است.