جلد پشتی
پیش نمایش

نگاهی به عقل‌گرایی فخر رازی: بازخوانی انتقادی وصیت‌نامه او

دو فصلنامه علمی-پژوهشی حکمت معاصر، دوره 11، شماره 1، بهار و تابستان 1399

چکیده:
وصیت‌نامه‌ای که از فخر الدین رازی باقی مانده است از گذشته‌های دور مورد بحث و تفسیر بوده است؛ در وصیت‌نامه روش قرآنی برتر از کلام فلسفه قرار داده شده است و همین سبب شده است که عالمانی مانند ابن عماد حنبلی و نویسندگان معاصری مانند فتح الله خلیف تصور کنند که این بیان، نشانه توبه متکلم از بحث استدلالی است. همچنین، جمله‌ای از قول ابن صلاح که فخر از کلام ابراز ندامت کرد، سبب تقویت این دیدگاه شده است. در این نوشته با بررسی این تفاسیر نشان خواهیم داد که با توجه به کلیت وصیت‌نامه و آنچه که در آن آمده است معنای سخن رازی حاکی از توبه و پشیمانی نیست، بلکه بیان موضعی میانه است میان عقل‌گرایی افراطی و انکار عقل که این دیدگاه میانه روانه را همیشه داشته است و در آثار دیگرش نیز وجود دارد. همچنین نشان داده شده است که آنچه از ابن صلاح درمورد ندامت فخر از پرداختن به کلام روایت شده است از چند جهت مخدوش است، چون هم مستندی ندارد و راویانی که از ابن صلاح روایت کرده‌اند فاصله‌ای چند قرنی با او دارند؛ لذا پذیرفتن صحت آن دشوار است. در نهایت نتیجه گرفته می‌شود که این روایت افسانه‌ای جعلی است که از جانب عالمان ظاهری مخالف کلام بسط یافته است و با شتابزدگی تفسیرهایی غیرمعتبر به دست داده‌اند.

دانلود فایل
نویسنده

آریا یونسی,

اعظم قاسمی

تحصیلات

اعظم قاسمی: –
آریا یونسی: –

سمت

اعظم قاسمی: استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
آریا یونسی: پژوهشگر در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی)

تعداد صفحات

24

فصلنامه

دو فصلنامه علمی-پژوهشی حکمت معاصر، دوره 11، شماره 1، بهار و تابستان 1399

ناشر

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “نگاهی به عقل‌گرایی فخر رازی: بازخوانی انتقادی وصیت‌نامه او”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + دو =