جلد پشتی
پیش نمایش

نقش شیعیان در تدوین منابع جغرافیایی

فصلنامه علمی-پژوهشی تاریخ اسلام، دوره 19، شماره 73، بهار 1397

چکیده:
شیعیان، همپای تحولات علمی جهان اسلام در قرن سوم هجری، به‌خصوص نهضت ترجمه، با تکیه بر عقل­گرایی ویژه شیعی، ضمن پایبندی به مبانی فکری خود، از دانش‌های وارداتی استقبال کردند و به علوم کاربردی از جمله جغرافیا روی خوش نشان دادند. در این مقاله، با استفاده از منابع رجالی شیعی و غیرشیعی، زندگی‌نامه­ ها و تألیفات جغرافیایی و تاریخ‌های محلی موجود، اَشکال و حوزه­ های مختلف مطالعات جغرافیایی دانشمندان شیعی، تا قرن ششم هجری با روش تحلیلی ـ وصفی مورد بررسی قرار گرفته است.
یافته­ های این پژوهش نشان می­دهد که با وجود از بین رفتن بسیاری از جغرافی انگاشته ­های شیعی در گذر ایام به علل مختلف، سهم آنان در تدوین منابع جغرافیایی چشمگیر بوده است. شیعیان با اینکه اغلب در شهرها و مناطق خاصی تمرکز داشتند، در مطالعات و تألیفات جغرافیایی خود همانند نویسندگان اهل‌سنّت، توجه ویژه­ای به جغرافیای جزیرة­العرب نشان دادند و به تدوین منابعی درباره قبایل عرب و مساکن آنان و نیز پدیده­ های طبیعی آنجا پرداختند. شیعیان همچنین، آثاری در زمینه معرفی شهرها و مناطق شیعه ­نشین، به­ ویژه شهرهای: عراق، مناطق دارای جنبه زیارتگاهی، شهرهای مأمن و یا مدفن سادات و علویان و در حجمی کمتر، آثاری در زمینه جغرافیای طبیعی و جغرافیای نجومی و انسانی پدید آوردند.

دانلود فایل
نویسنده

علی غفرانی

تحصیلات

سمت

دانشیار دانشگاه بوعلی سینا

تعداد صفحات

26

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی تاریخ اسلام، دوره 19، شماره 73، بهار 1397

ناشر

دانشگاه باقر العلوم (ع)

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “نقش شیعیان در تدوین منابع جغرافیایی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 + هجده =