جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

نقد نگاه تطبیقی محمد ارکون به عقل اسلامی و عقل غربی

چکیده:
یکی از موضوعات مورد توجه اندیشمندان اسلامی، واکاوی در علت‌های انحطاط جامعه‌ مسلمانان است که ضرورت و اهمیت پرداختن به آن، بر کسی پوشیده نیست. در این واکاوی برخی روشنفکران مسلمان عقل اسلامی را یکی از مهمترین علل انحطاط جهان اسلام می‌دانند. محمد ارکون از دو روش آسیب‌شناختی و تطبیقی برای نقد عقل اسلامی بهره می‌گیرد. نوشتار حاضر، بررسی روش تطبیقی وی در نقد عقل اسلامی است. او در این روش با یکسان‌‌ پنداشتن عقل کلیسا و عقل اسلامی، می‌کوشد ناکارآمدی عقل دینی را اثبات کند. ارکون عقل دینی را با عقل‌های فلسفی،‌ علمی، مدرن و پست‌مدرن مقایسه کرده و معتقد است، به حاشیه رفتن عقل دینی در غرب توسط عقل‌های مذکور، علت آغاز پیشرفت‌های مادی غرب است. در اینجا سؤال اول این است که آیا یکسان‌پنداری عقل کلیسا و عقل اسلامی صحیح است؟ دوم اینکه نگاه تطبیقی ارکون بین عقل اسلامی و عقل‌های پیش‌گفتة غربی چه اندازه اعتبار دارد؟ مقالة حاضر بعد از مفهوم‌شناسی واژگان کلیدی، در چهار بخش به نقد و بررسی نگاه تطبیقی ارکون بین عقل ‌اسلامی با عقل ‌فلسفی، عقل‌ علمی، عقل‌ مدرن و در نهایت عقل ‌پست‌مدرن می‌پردازد. نظر نویسندگان این است که بی‌توجهی به تفاوت‌های عقل کلیسا و عقل اسلام اصیل، باعث اشتباه ارکون در نگاه تطبیقی بین عقل اسلامی و عقل غربی شده است؛ بلکه فاصله‌گرفتن از ویژگی‌های عقلانیت اسلام اصیل که توسط مفسرین واقعی آن یعنی اهل‌بیت نبی مکرم اسلام( تبیین می‌گردد، خود یکی از علل اصلی عقب‌ماندگی مسلمانان است.

تحصیلات

• سعید متقی فر
دانشجوي دکتري رشته فلسفه اسلامی دانشگاه باقر العلوم

سمت

• محمد عرب صالحی
استادیار گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

تعداد صفحات

32

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی قبسات، شماره 72،سال 19، تابستان1393

نویسنده

• سعید متقی فر,

• محمد عرب صالحی

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “نقد نگاه تطبیقی محمد ارکون به عقل اسلامی و عقل غربی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 + 1 =