جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

نقدی بر دیدگاه «مادلونگ» درباره بیعت با امام‌علی (ع) و ریشه جنگ‌های جمل، صفین و نهروان در کتاب «جانشینی حضرت محمد,» (ص)

چکیده:
در عصر رسول‌خدا, رهبری و امامت امری آسمانی بود که خداوند می‌بایست تکلیف آن را معین کند، اما پس از وفات ایشان، عده‌ای از مسلمانان با انکار نصّ و نصب الهی، این امر آسمانی را به مسئله­ای زمینی تنزل داده و راه­هایی، از جمله بیت مردم با خلیفه را برای مشروعیت‌بخشی خلافت، مطرح نمودند. با این مبنا نیز بیعت با امیر مؤمنان علی}، مردمی­ترین، پرشورترین و شفاف­ترین بیعتی بود که در طول تاریخ اسلام به وقوع پیوسته است. برخی از دروغ­پردازان تاریخ(همچون سیف بن عمر) به منظور حفظ حیثیت کسانی که بعداَ بیعت خود را نقض کردند و در برابر علی} به جنگ برخاستند، سعی کردند تاریخ را تحریف کنند و درباره اصل بیعت و چگونگی آن، خلافِ مشهور سخن بگویند. ویلفرد مادلونگ(مستشرق آلمانی) هرچند به رعایت انصاف و اتخاذ مواضع بی­طرفانه مشهور است، اما در کتاب «جانشینی حضرت محمد,» با استناد به همان منابع ضعیف، تحلیل‌های نادرست ارائه داده و دراین‌باره دچار خطا شده است. او بیعت مردم با امام علی} را مبهم و بیعت برخی از اصحاب برجسته را اجباری تلقی نموده است و ریشه جنگ­های سه­گانه(جمل، صفین و نهروان) را با جریان بیعت پیوند می‌دهد. در این مقاله، دیدگاه مادلونگ دربارة اصل بیعت، چگونگی آن و ریشه جنگ­های سه‌گانه در عصر حکومت علی} نقد و ارزیابی می‌شود.