جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

نسبت دهر و زمان در نظرگاه افضل‌الدّین کاشانی

چکیده:

افضل‌الدّین کاشانی، فیلسوف و حکیم متألّه قرن ششم و هفتم، از جمله حکمایی است که آثار متعدّدی به‌ویژه در مبحث معرفت نفس از خود به جای گذاشته است. یکی از مفاهیم فلسفی مهمّی که تقریباً اغلب فلاسفه و حکما به آن پرداخته‌اند و افضل‌الدّین نیز دربارۀ آن رأی مستقلی ارائه کرده، مفهوم «زمان» و نسبت آن با دهر و سرمد است. وی همچون سایر حکمای متأله اصل برینی برای زمان در نظر دارد که متعلّق به عالم مبدعات یا معقولات است. او زمان را تصویر متحرّک سرمدیّت می‌داند، ولیکن به جای واژۀ سرمد از واژۀ «دهر» استفاده می‌کند. دهر از نظر افضل، مقدار وجود است. نکتۀ مهمّ آن است که فلسفۀ افضل مبتنی بر آگاهی (یا به تعبیر افضل آگهی)، شهود و ادراک ذات به ذات است. از این جهت، او به مسلک اشراقیون تعلّق می‌یابد. همچنین تأکید او بر دهر، به عنوان حقیقیت لم یزل و لایزال، ما را به ریشه‌های باستانی دیدگاه افضل، به‌ویژۀ پیوند آن با طریقت زروانی (از طرائق معنوی مزدیسنایی) سوق می‌دهد. در این مقاله، پس از ذکر پیشینه‌ای دربارۀ مفهوم فلسفی و عرفانی زمان، به بررسی نظرگاه باباافضل در این باره خواهیم پرداخت و رویکرد حکمی/ عرفانی او را تبیین خواهیم نمود.

تحصیلات

مریم اسدیان: دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه رازی کرمانشاه
الیاس نورایی: –
خلیل بیگ زاده: –

سمت

مریم اسدیان: –
الیاس نورایی: عضو هیأت علمی گروه زمان و ادبیات فارسی دانشگاه کرمانشاه
خلیل بیگ زاده: عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه

تعداد صفحات

31

فصلنامه

دو فصلنامه علمی-پژوهشی حکمت معاصر، دوره 10، شماره 2، پاییز و زمستان 1398

نویسنده

الیاس نورایی,

خلیل بیگ زاده,

مریم اسدیان

ناشر

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “نسبت دهر و زمان در نظرگاه افضل‌الدّین کاشانی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − 1 =