جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

منطق حملی – منطق استدلال

در دوران اخير تحولات گسترده‌اي در زمينه دانش منطق انجام گرفته و منطق‌هاي نويني پديد آمده است و حتي منطق ارسطويي و سنتي با تكيه بر پيشرفت هاي جديد مورد مطالعه جدّي قرار گرفته است. با توجه به پيشينه ارزشمند ما در زمينه مطالعات منطقي، ترديدي نيست كه بازخواني انتقادي اين آثار و تطبيق آن با يافته‌هاي ديگر منطق‌دانان نقش مؤثري در احياي دانش منطق در اين كشور خواهد داشت.

شناخت تاريخ دانش منطق و منطق‌دانان و آثار منطقي پيشينيان يكي از بايسته‌هاي فراگيران علم منطق است كه كمتر بدان توجه شده است. متأسفانه كتابي كه در زمينه تاريخ منطق به زبان فارسي تاليف شده باشد نداريم و تأسف‌بارتر اينكه براي شناخت منطق‌دانان مسلمان نيز بايد به منابع غربي رجوع كنيم. در ابتداي اين كتاب به اختصار به پيدايش و رشد علم منطق و بسط آن در جهان اسلام اشاره شده است تا آغازي باشد براي پژوهش بيشتر در اين زمينه.

از ديد نگارنده، متوني كه هم‌اكنون براي آموزش منطق سنتي به كار گرفته مي‌شود علي‌رغم ارزش و غناي علمي آنها از چند جهت فاقد كارآمدي و اثربخشي مورد انتظار مي‌باشند. نبود نگاه سيستمي به دانش منطق، پرداختن به مباحث فرامنطقي، فلسفي، زبانشناختي و معرفت‌شناختي، عدم تفكيك بين ساختار نحوي و ساختار معنايي و نيز در هم تنيدن جنبه‌هاي صوري و مادّي واحدهاي زباني از آن جمله است. در اين اثر سعي بر اين بوده است كه حتي‌الامكان مباحث منطق استدلال به صورت يكپارچه و نظام‌مند ارايه شود.

در منطق صوري استدلال، با سه دستگاه روبرو هستيم كه هر يك زبان مستقل و دستگاه استنتاجي مستقل دارد، بنابراين براي شناخت بهتر هر كدام لازم است اجزاي به يكديگر وابسته و پيوسته آن با هم مورد مطالعه قرار گيرد. در متون آموزشي منطق سنتي، ابتدا گزاره‌هاي حملي شرطي و موجه را مورد بحث قرار داده و سپس وارد بحث استدلال هاي حملي، شرطي و موجه شده‌اند. اين شيوه به سبب عدم تفكيك مباحث سه دستگاه حملي، شرطي و موجه به ابهام، پيچيدگي و گاه اشتباه انجاميده و كار را بر آموزگاران منطق دشوار كرده است. نگاه دستگاه‌مند به منطق حملي، منطق شرطي و منطق موجهات مستلزم آن است كه هر كدام از اين سه منطق مجزاي از يكديگر مورد بحث قرار گيرند. اين كتاب به منطق حملي اختصاص دارد و منطق شرطي و منطق موجهات نيز به اميد پروردگار در آينده تقديم علاقه مندان خواهد شد.

يكي از روش هاي اثبات درستي قياس حملي استفاده از نشانه‌هاي تصويري و نمودار است كه هم‌اكنون رايج‌ترين آن «دواير ون» مي‌باشد. در اين كتاب به روش هاي ديگري نيز مانند نمودار خطي كه مبتكر آن «ابوالبركات بغدادي» بوده نيز اشاره شده است.

موضوع:

منطق

 

مخاطبان اصلی:

اين اثر براي طلاب علاقه مند به مطالعات منطقي و فلسفي و نيز دانشجويان رشته‌هاي فلسفه در مقطع كارشناسي به عنوان منبعي براي درس منطق تخصصي (منطق حملي) به ارزش دو واحد پيشنهاد مي‌شود. شكي نيست كه مطالعه اين اثر براي ساير دانش‌دوستان علاقه مند به منطق نيز مي‌تواند مفيد و سودمند واقع شود.

 

ویژگی های ممتاز و انحصاری اثر:

ساختار متفاوت اين اثر و نيز بهره‌مندي آن از مطالعات جديد در حوزه منطق سنتي از ويژگي هايي است كه اين اثر را از ساير متون درسي منطق متمايز ساخته است.

 

اهداف:

دانشِ منطق به مثابه افزار خردورزي هماره مورد توجه منطق‌دانان مسلمان بوده است و تلاش بسياري در گسترش و تعميق آن داشته‌اند. آنان در مقام تعليم و تعلم منطق، ضمن شرح و بسط يافته‌هاي پيشينيان و نوآوري هاي ارزشمند، متون گرانسنگي را پديد آورده‌اند كه برخي از آنها همچون الاشارات، الجوهر النضيد، شرح مطالع، شرح شمسيه، منطق كبري، الحاشيه، شرح السلم و… ساليان سال به عنوان متن آموزشي استفاده مي‌شده است.

در سال هاي اخير نيز كتاب هاي منطقي متعددي نگارش يافته است و هر يك به نوبه خود توانسته است متناسب با مخاطبان و نياز جامعه علمي و آموزشي سودمند باشند. با اين وجود امروزه تحولات گسترده دانش منطق و سطوح متفاوت فراگيران، نگارش متون آموزشي را با رويكردهاي متنوع و متناسب با مخاطبان گوناگون، امري اجتناب‌ناپذير ساخته است و ضرورت فراگيري منطق به عنوان ابزار گفت و گو و استدلال از سوي تمام افراد جامعه، نياز به تدوين متن هاي درسي منطق را چه در سطح عمومي و چه در سطح تخصصي دوچندان كرده است.

كتاب منطق استدلال اثري در زمينه منطق سنتي است كه با تكيه بر آثار منطقي دانشمندان مسلمان و برخي از مطالعات منطق‌دانان مغرب‌زمين نگارش يافته است.

 

محدودیت های پژوهش:

عدم دسترسی به منابع تاریخ منطق و منطق جدید

 

سال نشر

۱۳۹۸

تیراژ

۵۰۰

نوبت چاپ

سوم

تعداد صفحات

۳۲۴

نویسنده

داود حیدری

ناشر

دانشگاه علوم اسلامی رضوی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “منطق حملی – منطق استدلال”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده + 8 =