جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

مقایسۀ خطا در تجارب عرفانی بر اساس نظریۀ علم حصولی و حضوری علامه طباطبائی و برساخت‌گرایی استیون کتس

چکیده:

بحث صدق تجربه‌های عرفانی از مهم‌ترین موضوعات عرفان‌پژوهی عصر حاضر است. وقتی تجربه‌ای صادق نباشد، کاذب خواهد بود. صدق و کذب گزاره‌های حاصل از تجارب عرفانی به نظریه‌ای که در باب نحوۀ وقوع تجربه و نیز در باب صدق انتخاب شده است، بستگی دارد. این نوشتار دیدگاه علامه طباطبائی و استیون کتس در مورد خطا در تجارب عرفانی را مقایسه می‌کند و به شیوۀ توصیفی- تحلیلی انجام شده است. علامه طباطبائی در باب صدق نظریۀ مطابقت را پذیرفته‌اند. در تجربه‌هایی که از نوع علم حضوری است، خطا روی نمی‌دهد و در تجربه‌هایی که از نوع علم حصولی است، در خود تجربه خطا روی نمی‌دهد، بلکه خطا به سبب استناد درک یک قوه به قوۀ دیگر روی می‌دهد؛ یعنی خطا در تفسیر تجارب روی می‌‌دهد؛ اما استیون کتس تجارب عرفانی را حاصل پیش‌زمینه‌ها، انتظارات و ساختار وجودی انسان می‌داند و وقوع تجربۀ خالص را نمی‌پذیرد. چون شبکۀ مفهومی عارف در فرهنگ‌های مختلف متفاوت است، پس افراد مختلف تجارب گوناگون دارند. از لوازم این نظریه آن است که خطا زمانی در تجارب عرفانی روی می‌دهد که یک عارف، تجربه‌‌ای داشته باشد که فراتر از شبکۀ مفهومی‌اش باشد و البته از نظر کتس چنین تجربه‌ای روی نمی‌دهد. پس خطا در تجربه‌اش روی نمی‌دهد.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/09/ZEHN_Volume-16_Issue-64_Pages-103-128.pdf” title=”ZEHN_Volume 16_Issue 64_Pages 103-128″]

تحصیلات

سمت

سیدحاتم مهدوی نور استادیار گروه معارف اسلامی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول

تعداد صفحات

26

فصلنامه

فصلنامه علمی پژوهشی ذهن- دوره 16، شماره 64، زمستان 1394

نویسنده

سیدحاتم مهدوی نور

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “مقایسۀ خطا در تجارب عرفانی بر اساس نظریۀ علم حصولی و حضوری علامه طباطبائی و برساخت‌گرایی استیون کتس”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.