جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

معیارهای عدالت اقتصادی از منظر اسلام ( بررسی انتقادی نظریه شهید صدر )

چکیده:

مبانی، مفهوم، جایگاه، شاخص‌ها و راهکار‌های تحقق عدالت در مکتب‌های گوناگون فکری، متفاوت است. اندیشه‌وران مسلمان نیز این مسئله را در چارچوب اسلامی مورد بحث قرار داده‌اند. درباره عدالت توزیعی، نظریه شهید صدر از شهرت و مقبولیت بیشتری برخوردار بوده است. نگارنده باور دارد با عنایت به قواعد توزیع درآمد و ثروت در اسلام، معیارهای عدالت باید در سه سطح جداگانه معرفی شود: 1. مبدا؛ عدالت در امکانات و فرصت‌های اولیه؛ 2. فرایند؛ عدالت در رابطه‌ها و فرایند تولید و توزیع؛ 3. نتیجه؛ عدالت در وضعیت نهایی و نتیجه عملکرد نظام اقتصادی. شهید صدر با اینکه در نظریه توزیع به قواعد توزیع در هر سه سطح پرداخته، اما در نظریه عدالت، فقط دو معیار «توازن عمومی» و «تامین اجتماعی» را در جایگاه ارکان عدالت اقتصادی معرفی می‌کند. مقاله حاضر بر این دیدگاه تاکید می‌کند که اولا این‌دو معیار فقط به ارزیابی وضعیت عادلانه در مرحله نتیجه ناظر است و تحقق آنها بدون توجه به تحقق عدالت در مرحله مبدا و فرایند، نشانگر تحقق عدالت اقتصادی نخواهد بود و ثانیا عدالت توزیعی در مرحله نتیجه، به‌صورت یک اصل حقوقی و الزام‌آور، با اتکاء به معیار واحد تامین اجتماعی قابل ارزیابی است. بنابر‌این معیار« توازن در سطوح مصرف جامعه» که به صورت معیار دوم عدالت اقتصادی مطرح شده را یا باید بیان دیگری از معیار نخست دانست یا ناظر به عدالت به صورت یک اصل اخلاقی تلقی کرد.

تحصیلات

سمت

عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

تعداد صفحات

32

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی اقتصاد اسلامی، دوره 8، شماره 32، زمستان 1387

نویسنده

سید رضا حسینی

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “معیارهای عدالت اقتصادی از منظر اسلام ( بررسی انتقادی نظریه شهید صدر )”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده + 17 =