جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

معرفت شناسی اجتماعی در تفکر علامه شهید مطهری

چکیده:

هــدف اصلی ایــن مقاله، عرضــه ی بیانی ســاختاریافته و تحلیلی از «معرفت شناســی اجتماعی» در تفکر علامه مطهری اســت که در حقیقت، سازنده ی مبادی و مبانی فلسفی «جامعه شناســی اسلامی» است. برای دســتیابی به این مقصود، تبیین جامعه شناختی ایشان از «انقلاب اســلامی» به مثابه یک واقعیت اجتماعی، مبنا و مرجع انگاشــته شــده است. از میان مباحث مربوط به بحث معرفت شناســی اجتماعی، ســه مقوله ی بنیادی مورد مطالعه قرار گرفته اســت: «واقع نمایی معرفت اجتماعی»، «روش های معرفت اجتماعی» و «تعمیم معرفت اجتماعی». در بخش واقع نمایی معرفت اجتماعی، مشــخص شــد که از نظر علامه مطهری، امکان دســتیابی به معرفت اجتماعــی «مطابق با واقع» وجود دارد، ولــی از آنجا که پاره هایی از جامعه شناســی، دربردارنده ی معرفت تجربی اســت و معرفت تجربی نیــز ذاتا غیریقینی و حداکثــر ظنی اســت، یافته های محقــق اجتماعی، جنبه ی «احتمالــی» و «غیرقطعی» به خــود می گیــرد. در بخش روش هــای معرفت اجتماعــی، به این نتیجه دســت یافتیم که آیت الله شــهید، در مقام شناخت پدیده های اجتماعی، ضمن رد و ابطال «تجربه گرایی»، به «تکثرگرایی روش شناختی» روی آورده و از روش های مختلف «تجربی»، «ذهنی ـ عقلی» و «نقلی» بهره برده اســت. ســرانجام، در بخش ســوم این مقاله، درباره ی دامنه ی تعمیم معرفت اجتماعی در اندیشــه ی جامعه شــناختی علامه مطهری، این مطلب را بیان کردیم که ایشــان، برخلاف نظریه پردازان کلاســیک علوم اجتماعی، بر این باور نبوده که همه ی گزاره های اجتماعی را می توان «عام» و «جهان شمول» تلقی نمود، بلکه اغلب این گزاره ها «میان دامنه» هستند.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/09/ZEHN_Volume-13_Issue-50_Pages-185-212-1.pdf” title=”ZEHN_Volume 13_Issue 50_Pages 185-212″]

تحصیلات

مهدی جمشیدی: –
زاهد غفاری: –
عباس کشاورز: –

سمت

مهدی جمشیدی: استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد
زاهد غفاری: استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد
عباس کشاورز: پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

تعداد صفحات

28

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی ذهن، دوره 13، شماره 50، زمستان 1391

نویسنده

زاهد غفاری,

عباس کشاورز,

مهدی جمشیدی

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “معرفت شناسی اجتماعی در تفکر علامه شهید مطهری”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.