جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

مسیر تحوّل اخلاقی در تفسیر المیزان

چکیده:
ادوار نخستین عرفان مسلمین با ارائه طرح‌‌‌های متعددی در عرصه سلوک همراه بوده است، ولی در دوره‌‌‌های اخیر توجه چندانی به این مقوله دیده نمی‌‌‌شود. علامه سید محمد حسین طباطبایی به‌عنوان اندیشمندی جامع و کم‌‌‌نظیر، توجهی ویژه به این مقوله داشته و در ضمن درس‌‌‌های سلوکی و مباحث تفسیری به این موضوع پرداخته که ‌گفت‌وگوهای اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله تلاش دارد تا طرح‌‌‌های علامه در تفسیر المیزان را در پرتوی گفته‌‌‌های دیگر ایشان در این کتاب و دیگر کتاب‌‌‌هایشان، تحلیل کند. پیشینه این نگاه را باید در نوشته‌‌‌های منسوب به بحر‌العلوم و پیش‌تر از آن، در کتاب مواقع النجوم یافت. در این بررسی تحلیل محتوای نظر علامه، به تفسیر ایشان از آیات مورد استشهاد و درس‌‌‌های کتاب لب‌‌‌اللباب توجه شده است. در ارزیابی نظرات و مستندات افزون بر بهره‌‌‌گیری از روایات و آیات وارده در بحث اسلام و ایمان، به چگونگی استنباط از آیات و قوت و ضعف آن توجه شده و با پرهیز از ایرادات نقضی، تلاش شده تا تحلیل‌‌‌های متفاوتی از آیات مورد استناد به دست داده شود. حاصل این بررسیِ کوتاه، ارزیابی انسجام و اتقان دو طرح علامه و مستندات آن و همچنین ترسیم برخی نقاط قوت و ضعف طرح‌‌‌های تودرتوی اسلام و ایمان است.