جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

قفل اسطورۀ ارسطو: بررسی و تحلیل دیدگاه‌های خاقانی شروانی دربارۀ فلسفه، فیلسوف و عقل

چکیده:

آثار ادبی هر قوم و ملتی نشان‌دهنده سیر فکری آنهاست، و تحلیل این آثار می‌تواند از جنبه‌های مختلف کمک شایانی به روشن شدن این روند کند. اندیشه فلسفی در ‌ایران، خصوصاً از قرن پنجم به بعد، به‌ویژه پس از تألیف تهافت الفلاسفه غزالی، وارد مرحله جدیدی شد و رو به افول نهاد؛ بررسی آثار فکری این دوره، بیان‌کننده سرنوشت تلخ فلسفه و فلاسفه در آن روزگار است. خاقانی یکی از سردمداران ستیز با فلسفه و فلاسفه در آن دوره است، و شاید بتوان گفت که در تاریخ ادبیات ایران از این حیث بی‌نظیر است. وی به تأسی از اندیشه‌های زمانه، به ویژه آراء و افکار امام محمد غزالی، ضمن تازش به فلسفه و فیلسوف، خصوصاً افلاطون، ارسطو و پیروان آنان، تقسیم‌بندی صوفی مآبانه‌ای از عقل ارائه می‌دهد: عقل جهان‌طلب و عقل خدا‌پرست. از دید وی عقل تنها در معنای اخیر به کار می‌رود و هر تفسیر و معنایی جز این، نکوهیده و مذموم است. در این مقاله می‌کوشیم با استناد به نمونه‌هایی از تازش خاقانی بر فیلسوفان و ذم آنان، در دیوان اشعار وی، دیدگاه او را درخصوص فلسفه و فیلسوفان بررسی کرده و سپس، با توجه به دیگر متون، نگرش او را در خصوص عقل و انواع آن بیان کنیم.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/10/JPTR_Volume-11_Issue-4-3_Pages-285-302.pdf” title=”JPTR_Volume 11_Issue 4-3_Pages 285-302″]

سمت

استادیار گروه ادبیات فارسی دانشگاه قم

تعداد صفحات

18

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش های فلسفی- کلامی، دوره 11، 4-3 – شماره پیاپی 43، بهار 1389

نویسنده

احمد رضایی

ناشر

دانشگاه قم

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “قفل اسطورۀ ارسطو: بررسی و تحلیل دیدگاه‌های خاقانی شروانی دربارۀ فلسفه، فیلسوف و عقل”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.