جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

قافله سالار (امام زمان عج از منظر قرآن)

کتاب در دو بخش اصلی و یک بخش فرعی تنظیم شده است؛

در بخش اول، مباحث مقدماتی مطرح شده است که به بیان ویژگی های قرآن و تفسیر و تاویل و اثبات بطون برای آیات می پردازد و در پی آن،  اثبات ضرورت وجود حجت حیّ الهی در کنار قرآن تا دامنه قیامت تبیین شده است که این امر مهم طی چند مقدمه به ویژه با استفاده از آیات 89 و 44 سوره نحل انجام شده است، سپس به بیان شیوه های معرفی در قرآن، علت عدم تصریح به نام امام مهدی علیه اسلام و همچنین انواع آیات مهدویت و شیوه های بررسی این آیات پرداخته شده است.

در بخش دوم به آیات مهدویت با یک سیر موضوعی پرداخته شده است، ابتدا آیات ناظر به موعود مورد توجه قرار گرفته است و به تشریح و توضیح آیات 22 و 23 توبه، 5قصص، 105 سوره انبیاء و همچنین 55 نور پرداخته شده است. در ادامه آیات ناظر به موعود موجود مطرح شده است و به عنوان نمونه آیات 4 سوره قدر و 7 سوره رعد این امر اثبات شده است. در مرحله سوم با آیات 4 سوره قدر و 3 سوره بقره به غیبت امام مهدی اشاره شده است و به دنبال آن با استفاده از آیه 16 سوره حدید و آیه 200 سوره آل عمران موضوع مهم و اساسی وظایف منتظران تبیین شده است.

ویژگی های امام مهدی موضوع دیگری است که در ادامه با آیات 86 سوره هود، 20 لقمان و 62 سوره نمل تشریح شده است. در گام بعدی بحث هدف از ظهور و وضعیت جهان پس از ظهور با آیات 17 حدید، 210 سوره بقره و 158 سوره انعام مطرح شده است و در یک بحث جذاب و تحلیلی، سوره عصر مورد توجه خاص قرار گرفته شده است و این بخش با موضوع رجعت به ویژه با تبیین آیه 83 ادامه می یابد و در نهایت با موضع آیات تبیینی یا همان بیان غیرمستقیم قرآن و ذکر نمونه هایی از این آیات، بخش دوم پایان می پذیرد.

در بخش سوم، 5 بحث با عنوان ضمائم مطرح شده که تکمیل مباحث قبل می باشد.

 

موضوع:

آیات مهدویت

 

 

مخاطبان اصلی:

طلاب، دانشجویان و فرهنگیان

 

مسائل اصلی:

اعتقاد به موعود و منجی، نقطه مشترک میان همه ادیان و مذاهب است. این عقیده در امت اسلام با عنوان اندیشه مهدویت شهرت یافته است و مشهور میان تمام امت اسلام این است که در آخرالزمان مردی از نسل رسول خدا مشهور به مهدی امت به اذن الهی ظهور خواهد کرد و تمام عالم را پر از عدل و داد می کند، همان گونه که از ظلم و جور پر شده است. این اندیشه ناب به جهت آثار و برکات بی نظیرش پیوسته از سوی دشمنان مورد هجمه قرار داشته و دارد، به ویژه از طریق جنگ روانی و انبوه شبهات در صدد تضعیف و تخریب آن برآمده اند، از مهمترین این شبهات، زیر سؤال بردن اصالت مهدویت است با این ادعا که مهدویت در اسلام و در قرآن ریشه و اساسی ندارد.

در این تحقیق سعی شده است به این سؤالات پاسخ داده شود: 1. آیا در قرآن، مهدویت مطرح شده است؟ 2. نحوه پرداختن به موضوع مهدویت در قرآن چگونه است (تفسیری، تاویلی…بیان مستقیم و بیان غیر مستقیم)3.  در چه سطح و گستره ای در قرآن به موضوع مهدویت پرداخته شده است؟ 4. بر اساس آیات مهدویت، منتظران چه وظائفی در ابعاد فردی و اجتماعی بر عهده دارند؟

 

اهداف:

در رابطه با این موضوع، آثار متعددی توسط مهدی پژوهان به رشته تحریر در آمده است، در بخش وسیعی از این آثار، صرفاً به ذکر آیات مهدویت و روایات وارده ذیل آن پرداخته شده است و هیچ تجزیه و تحلیلی صورت نگرفته است. کتاب المحجة مرحوم سیدهاشم بحرانی، الامام المهدی فی الکتاب و السنة سعید ابو معاش و کتاب معجم احادیث امام مهدی علیه السلام(جلد5 از چاپ 5 جلدی و جلد 7 از چاپ 8 جلدی) از این دسته است. دسته دیگر، آثاری است که با دید پژوهشی صرف وارد بحث شده اند و به بیان دیدگاه های مفسران شیعه و اهل سنت و بررسی تطبیقی آن، پرداخته شده و اصل بحث میان این قیل و قال ها به فراموشی سپرده شده است و به عبارت دیگر نگاه کاربردی ندارد، مثل کتاب بررسی تطبیقی آیات مهدویت و شخصیت شناسی امام مهدی علیه السلام در دیدگاه فریقین از حجة الاسلام نجارزادگان.

اما در این اثر سعی شده است دو نگاه مد نظر قرار گیرد: 1. نگاه اثباتی؛ یعنی نحوه اثبات مهدویت از منظر قرآن 2. نگاه کاربردی پس از اثبات مسئله اول نوبت به این امر اساسی می رسد که اگر قرآن نقشه راه زندگی و شفای دردهاست بر اساس این آیات، وظیفه ما چیست؟ و چه باید کرد؟ از این رو در  پی استقصاء همه آیات مهدویت و دادن آمارهای عجیب و غریب نبوده و رعایت اختصار نیز مد نظر بوده است.

 

نتایج:

یکی از موضوعاتی که سبب شده است برخی در بحث مهدویت در قرآن دچار شک و تردید شده و تحت تاثیر شبهات مطروحه در این زمینه شوند، نا آشنائی با شیوه های بیان در قرآن و غفلت از رسالت قرآن بوده است و همچنین عدم شناخت رابطه بین بیان معصومان علیهم السلام و قرآن و به عبارت دیگر رابطه بین قرآن صامت و قرآن ناطق است. این توقع که مهدویت به صورت صریح و شفاف با بیان جزئیات، در قرآن آمده باشد ناشی از همین ضعف بینش است، غفلت از این مسئله سبب شده است برخی از آثاری که در این رابطه نوشته شده است نتوانند به خوبی از پاسخ شبهه اصالت مهدویت بر آیند، به عنوان نمونه، دانشنامه امام مهدی علیه السلام ج2 ص 101 گرفتار همین مشکل شده است، در حالی که اگر مسئله رسالت قرآن به خوبی تبیین شود اثبات مهدویت در قرآن بسیار سهل و آسان خواهد بود. تاکید بر این نکته که قرآن به مثابه قانون اساسی است و اصول و کلیات را بیان می کند و برای پی بردن به جزئیات ما را ارجاع به تبیین رسول اعظم خدا داده است آنجا که می فرماید:  «وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِم» (نحل،44) و به حکم حدیث مسلم و قطعی و متواتر ثقلین و سایر ادله، این شأن پس از رسول خدا بر عهده اهل  بیت عصمت و طهارت صلوات الله علیهم اجمعین است، لذا اصول و کلیات مهدویت در قرآن آمده است و تبیین و جزئیاتش در بیان معصومان علیهم السلام.

 

ویژگی های ممتاز و انحصاری اثر:

به جهت این که این موضوع سالها در حوزه های علمیه، دانشگاه ها، آموزش و پرورش و همچنین در رادیو معارف طی 17 جلسه و در شبکه  ماهواره ای ولایت در 21 جلسه مطرح گردید و نقطه نظرات مخاطبین مورد توجه قرار می گرفت این اثر در عین ضعف های متعدد، دارای امتیازاتی است که می توان به این امور اشاره کرد: 1. نگاه جامع، همراه تقویت پایه های اعتقادی مخاطب نسبت به قرآن و نحوه بیان مهدویت، بُعد عاطفی و رفتاری هم مورد توجه قرار گیرد و نقش و وظیفه خود را با تدبر در این آیات دریابیم و به عبارت دیگر عقل و دل در کنار هم دیده شده است. 2. روش شناسی طرح مهدویت در قرآن. مخاطب با بررسی آیات مطرح شده در این کتاب، شیوه ورود و خروج به بحث و نحوه استفاده از آیات را فرا می گیرد و در صورت علاقه مند بودن به این بحث و پیگیری آن، می تواند سایر آیات مهدویت را نیز به همین شیوه دنبال کند. 3. سیر منطقی بحث، سبب شده است کلیات به خوبی در ذهن ثبت شود و یک مسیر مشخصی را طی کند. موعود، موعود موجود، موعود موجود غائب، وظائف منتظران موعود موجود غائب، و….

 

دیدگاه‌های دیگر در مورد مسئله اصلی:

در اصل اصالت مهدویت در قرآن میان امت اسلام بحثی نیست، بلکه در نحوه تبیین و تشریح و اثبات آن برای دیگران، خلأ هایی وجود داشت که در این اثر سعی شده است تا حد توان این نیاز  برآورده شود.

 

محورهای پیشنهادی برای پژوهشگران:

شرایط و موانع تحقق عدالت جهانی از منظر قرآن

نقش امت در تحقق عدالت جهانی

اثبات ضرورت وجود حجت حیّ از منظر قرآن

و…

سال نشر

چاپ اول ۱۳۹۳ و چاپ ششم ۱۳۹۸

تیراژ

تاکنون ۷۰۰۰

نوبت چاپ

ششم

تعداد صفحات

۱۹۶

شابک

۹۷۸-۶۰۰-۷۱۲۰-۲۲-۴

نویسنده

محمود اباذری

ناشر

بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “قافله سالار (امام زمان عج از منظر قرآن)”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × یک =