فقر، نابرابری درآمدی بر مولفه های سرمایه انسانی از دیدگاه اسلام

دانشگاه امام صادق (ع)

این تحقیق بحث مولفه‌های توسعه انسانی (آموزش، سلامت و غیره) را هم به لحاظ نظری و جایگاه آن در اقتصاد اسلامی و هم به لحاظ تجربی و تاثیری که این مقوله در کاهش فقر و نابرابری در کشورهای اسلامی دارد مورد توجه قرار می‌دهد.
در بخش اول تحقیق که قسمت نظری و مفهومی آن را تشکیل می‌دهد، مباحث مختلف از دیدگاه اسلامی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این کار ابتدائا با بررسی موضوع فقر به لحاظ مفهومی و همچنین با در نظر گرفتن علل به وجود آمدن آن و همچنین آثار و نتایجی که در جامعه بر جای خواهد گذاشت مورد بررسی قرار می‌گیرد. پس از آن به بررسی موضوع نابرابری از دیدگاه اقتصادی اسلام می‌پردازیم. در این قسمت ضمن تعمیق در آیات و روایات مرتبط، دیدگاه‌های متفکران اقتصاد اسلامی در دوره اخیر را نیز مورد واکاوی و موشکافی قرار می‌دهیم.
پس از بررسی دو موضوع فقر و نابرابری، نوبت به بررسی مفهومی برخی مولفه‌های سرمایه انسانی، مانند آموزش، سلامت و اشتغال از دیدگاهی اسلامی فرا می‌رسد. در این قسمت‌ها تلاش شده است تا جایگاه موضوع با استفاده مناسب از آیات و روایات مرتبط به درستی تبیین شده و تلاش شود چشم اندازی از تاکید و دقت نظر دین اسلام در رابطه با این مولفه‌ها ترسیم شود.
در بخش دوم تحقیق که بخش تجربی آن را تشکیل می‌دهد، تلاش شده است تا به این سوال پاسخ داده شود که آیا تقویت مولفه‌های سرمایه انسانی، مانند آموزش و سلامت در کشورهای اسلامی، موجبات کاهش فقر و بهبود وضعیت توزیع درآمد را فراهم می‌آورد یا نه.
پس از آنکه بررسی وضع موجود گروه کشورهای اسلامی در دوره اخیر در مقایسه با دیگر کشورها تبیین شد، زمان تخمین مدل‌های اقتصاد سنجی فرا می‌رسد. در این قسمت با توجه به ظرفیت‌ها و همچنین محدودیت‌های آماری، دو مدل اقتصاد سنجی به منظور کشف تاثیرگذاری مولفه‌های سرمایه انسانی بر کاهش فقر و نابرابری درآمدی ارائه می‌گردد.
یکی از اهداف توسعه اقتصادی، کاهش فقر و بهبود وضعیت توزیع درآمد است.
یکی از راه‌های دستیابی به این دو مهم، بهبود مولفه‌های سرمایه انسانی، از جمله سلامت و آموزش اقشار پایین درآمدی است. دلیل این امر آن است که این دو حوزه در فرآیند توسعه، دارای جایگاه بسیار مهمی می‌باشند و تقویتشان به توسعه پایدار کمک زیادی می‌کند.
این تحقیق که در دو بخش نظری و تجربی تدوین شده است، موضوعاتی که در بالا مطرح شد را مورد توجه قرار می‌دهد. در بخش نظری، موضوع سرمایه انسانی را بدون در نظر گرفتن واقعیت‌های موجود در کشورهای اسلامی مطرح می‌کند. در واقع سعی می‌کند تا اهمیت و تاثیرات مولفه‌های سرمایه انسانی را در متون اسلامی (آیات و روایات) و در دیدگاه متفکران اسلامی بررسی کند.
نتایج این بررسی توصیه‌هایی به دولت‌های این دسته از کشورها (که عموما از کشورهای در حال توسعه‌اند) ارائه خواهد کرد؛ به نحوی که بتوانند در راستای کاهش فقر و نابرابری درآمدی و دستیابی به عدالت، که خود از مهمترین اهداف اقتصاد اسلامی است، حرکت کنند.

موضوع:
تاکید اسلام بر ضرورت علم آموزی، آموزش، تحصیل، درآمدزایی و مباحث مرتبط با سلامت و بهداشت بر کسی پوشیده نیست. این تاکیدات بیانگر توجه اسلام به مباحثی است که امروزه از آن با عنوان سرمایه انسانی یاد می شود. بنابراین لازم است که دولت های اسلامی تدابیری اتخاذ کنند تا به تقویت مولفه های سرمایه انسانی، مانند آموزش و سلامت (در گروه های پایین درآمدی) انجامیده و از این راه به کاهش فقر و نابرابری کمک کند. نویسنده این اثر بر آن است تا بحث مولفه های توسعه انسانی را از جنبه نظری و کاربردی و تاثیری که بر پدیده فقر و نابرابری درآمدی در جامعه دارند، تحلیل کند.

مخاطبان اصلی:
اساتید و دانشجویان رشته اقتصاد، سیاست‌گذاران اقتصادی کشور

مسائل اصلی:
آیا تقویت مولفه‌های سرمایه انسانی، مانند آموزش و سلامت در کشورهای اسلامی، موجبات کاهش فقر و بهبود وضعیت توزیع درآمد را فراهم می‌آورد؟

اهداف:
بررسی تاثیر مولفه‌های سرمایه انسانی، مانند آموزش و سلامت بر کاهش فقر و بهبود وضعیت توزیع درآمد در کشورهای اسلامی.

نتایج:
يافته‌هاي اين تحقیق نشان می‌دهد که تقويت مولفه‌هاي سرمايه انساني در كشورهاي اسلامي بر كاهش فقر و نابرابري درآمدي اثر دارد. نتايج اين بررسي توصيه‌هايي به دولت‌هاي اين دسته از كشورها (كه عموما از كشورهاي در حال توسعه‌اند) ارائه خواهد كرد؛ به نحوي كه بتوانند در راستاي كاهش فقر و نابرابري درآمدي و دستيابي به عدالت، كه خود از مهمترين اهداف اقتصاد اسلامي است، حركت كنند.

ویژگی های ممتاز و انحصاری اثر:
برای اولین بار داده‌ها و اطلاعات کشورهای اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.

محورهای پیشنهادی برای پژوهشگران:
تحقیقات آتی می‌تواند بر روی گروه‌های خاص از کشورهای اسلامی مثلا کشورهای خاورمیانه تمرکز کند.

محدودیت‌های پژوهش:
دسترسی به داده‌های آماری کشورهای اسلامی بسیار مشکل می‌باشد.

نویسنده

حسین میسمی

سال نشر

۱۳۸۹

تیراژ

۱۰۰۰

نوبت چاپ

اول

تعداد صفحات

۱۹۲

شابک

۹۷۸۶۰۰۵۵۷۴۲۳۴

ناشر

دانشگاه امام صادق (ع)

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “فقر، نابرابری درآمدی بر مولفه های سرمایه انسانی از دیدگاه اسلام”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × سه =