جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

علم و معرفت به خداوند از منظر «ابومعین نسفی» در ترازوی نقد

چکیده:

هم زمان با بنیانگذاری اشاعره، ابومنصور ماتریدی سـمرقندی (متوفـای ٣٣٣ق) مـذهب کلامی ماتریدیه را تاسیس کرد. او نظریه های متفاوت، ولی نزدیک به مـذهب کلامـی اشعری ارائه داد. یکی از این نظریـه هـا، مسـئلة معرفـت بـه خداسـت . یکـی از شـارحان برجستة اندیشه های ابومنصور ماتریدی، ابومعین نسفی است . نقد تعریـف هـای متکلمـان از علم و معرفت ، یکی از فعالیت های اوست . مسـئلة اصـلی او شـناخت تمـایز مفهـومی میان دو اصطلاح علم و معرفت و راههای دستیابی به آنهاست . نسفی می کوشد دیـدگاه متفاوتی ارائه دهد و میان ایمان و معرفـت نیـز رابطـه ای اسـتوار و عقلانـی ترسـیم کنـد. برخی از نظریه های ابومعین درخور توجه است ؛ ولی درنهایت نتوانسته دستگاه استوار و نظریــة بــدیلی بــرای علــم و معرفــت بــه خــدا ارائــه دهــد کــه متمــایز از دیــدگاههــای نظریه پردازان بزرگ اشعری و معتزلی باشد؛ ازاین رو تعـاریف آنهـا را بـا انـدکی تغییـر می پذیرد. به رغم وجود دیدگاههای قابل دفـاع، مهـم تـرین نقـدهای جـدی در بررسـی آرای ابومعین ، استفادة هماهنگ و منطقی نکردن از تعریـف واژگـانی علـم و معرفـت ، تعریف دوری علم و معرفت ، تکیة خلل پذیر بر «علم محدث استدلالی » و «علم محـدث ضروری»، مخالفت جدی با الهام و شهود به عنوان راه رسیدن به معرفت ، نداشتن دلایل موجه برای نفی شهود، اضطراب در تعریف ایمان و عدول از تعریف معرفت در قول به وجود معارف فراعقلی است .

تحصیلات

• سیدعلی سادات فخر
دانشجوي دكتري مذاهب كلامي دانشگاه اديان و مذاهب
• محمد الله نیا سماکوش
دانشجوي دكتري مذاهب كلامي دانشگاه اديان و مذاهب

سمت

• عین الله خادمی
دانشيار دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي

تعداد صفحات

24

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی قبسات، شماره74،سال19،زمستان1393

نویسنده

سیدعلی سادات فخر,

عین الله خادمی,

محمد الله نیا سماکوش

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “علم و معرفت به خداوند از منظر «ابومعین نسفی» در ترازوی نقد”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

20 + 20 =