جلد پشتی
پیش نمایش

علم حضوری موثر در ادراک حسی و لوازم معرفت‌شناختی آن از دیدگاه حکمت متعالیه

دو فصلنامه علمی-پژوهشی حکمت معاصر،دوره 10، شماره 2، پاییز و زمستان 1398

چکیده:

هنگام ادراک حسی دو مرحله اتفاق می­افتد،یکی تاثیرپذیری عضو حسی و دیگری ادراکِ نفس است مرحله اول مادی و مرحله دوم مجرد است. براساس اتحاد نفس و بدن، نفس به تأثراتِ مادی که در اعضای حسی واقع می­شود علم دارد و این علم، از سنخِ علم حضوری است برخی از شارحین حکمت متعالیه همچون علامه طباطبائی و شهید مطهری به این دیدگاه گرایش دارند از لوازم معرفت­ شناختی این نظریه، توانایی بر تبیین علتِ پیدایش برخی از خطاهای حس است همچنین این دیدگاه، بنایی معرفتی در جهت دفاع از نظریه واقع ­گرایی غیرمستقیم در ارتباط با متعلق ادراک حسی می­باشد که بزرگان حکمت اسلامی بدان گرایش دارند. پذیرش حضوری بودن علم به تأثرِ مادیِ عضو حسی، با قول به حصولی بودن ادراک حسی قابل جمع است. ابن­ سینا و صدرا قائل به حصولی بودن ادراک حسی­ اند، در نقطه­ مقابل سهروردی و سبزواری قائل به حضوری بودن آنند. طبق دیدگاه اخیر، نفس خودِ خارج را می­ یابد، بنابراین عدمِ تطابق ادراک با خارج متصور نیست این در حالی است که هنگام مواجهه ابزار حسی با خارج، در برخی موارد صورتِ­ غیرمطابق با واقع بر نفس پدیدار می­گردد، در نتیجه نمی­توان قائل به حضوری بودن ادراک حسی شد.

دانلود فایل
نویسنده

سیدمحمدحسین نقیبی,

عبدالله نصری

تحصیلات

سیدمحمدحسین نقیبی: دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی
عبدالله نصری: –

سمت

سیدمحمدحسین نقیبی: –
عبدالله نصری: استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبائی

تعداد صفحات

21

فصلنامه

دو فصلنامه علمی-پژوهشی حکمت معاصر، دوره 10، شماره 2، پاییز و زمستان 1398

ناشر

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “علم حضوری موثر در ادراک حسی و لوازم معرفت‌شناختی آن از دیدگاه حکمت متعالیه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 − چهار =