جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

سطوح خلاقیت براساس حکمت متعالیه

چکیده:

هدف از نوشتار حاضر، بررسی سطوح خلاقیت بر اساس حکمت متعالیه است. بدین منظور از رویکرد کیفی و روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. در دیدگاه صدرا، خلاقیت، بخشی از توانایی نفس انسان است. خداوند، نفس انسان را به گونه‌ای آفریده که قدرت و توانایی ایجاد صور اشیا مجرد و مادی را دارد. این تحقیق نشان می‌دهد که از منظر صدرا، واژگان «خلق» و «ابداع»، دو واژه بسیار مهم و کلیدی ناظر بر مفهوم خلاقیت‌اند، که خود بیانگر دو سطح مختلف خلاقیت (خلق از ماده و خلق از عدم) می‌باشد. براین اساس، برای خلاقیت انسان دو سطح کلی در نظر گرفته شده است که عبارتست از خلاقیت متعارفه و متعالیه. خلاقیت نوع اول در حیطه خیال متصل شکل می‌گیرد و محصول آن در مقام تحقق خارجی مسبوق به ماده و مدت است و خلاقیت نوع دوم مستلزم اتصال به خیال منفصل(عالم مثال) و داشتن نفس مزکی و همت است. در این سطح حقایقی که نفس مزکی بعد از مشاهده صور خیالی (در خیال منفصل)، در نفس خود انشا می‌کند، در مقام تحقق خارجی، بدون واسطه ماده و عوامل دیگر و بدون صرف مدت زمان، به‌صورت دفعی، در عالم خارج ایجاد می شود. از منظر صدرا در خیال متصل انسانی، قوه متصرفه با کارکردهای چهارگانه خود، نقش مهمی در تکوین خلاقیت دارد. خلاقیت این قوه (خلاقیت متعارفه) به سطوح جزئی‌تر تقسیم‌‌بندی می‌شود که عبارتنداز: 1) تصرف در صور و معانی (به واسطه ترکیب و تجزیه)؛ 2) محاکات محسوسات؛ 3) محاکات معقولات.

تحصیلات

جواد مداحی دانشجوی دکتری پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
سیدعلی حسینی‌زاده –
محمد داودی-
محمد فتحعلی‌خانی –

سمت

جواد مداحی –
سیدعلی حسینی‌زاده استادیار گروه علوم تربیتی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
محمد داودی استادیار گروه علوم تربیتی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
محمد فتحعلی‌خانی استادیار گروه فلسفه و کلام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

تعداد صفحات

29

فصلنامه

فصلنامه اسلام و روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه وره 11، شماره 20، بهار و تابستان 1396

نویسنده

جواد مداحی,

سیدعلی حسینی زاده,

محمد داودی,

محمد فتحعلی‌خانی

ناشر

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “سطوح خلاقیت براساس حکمت متعالیه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده − 2 =