زمینه‌های تفاوت اسلام‌گرایی در ایران و ترکیه

چکیده:
ترکیه و ایران دو کشور مهم مسلمان و همسایه به‌شمار می‌آیند ولی اسلام‌گرایی، در این دو کشور، از آغاز تاکنون متفاوت بوده است. (تاریخچه) همین تفاوت‌ها، ابهامات زیادی را در فهم عمیق اسلام‌گرایی مدرن پدید می‌آورد. (مسأله) موضوعی که کم‌تر موردتوجه پژوهش‌گران قرار گرفته است. (پیشینه) در ایران حکومتی اسلامی قدرت را در دست دارد. این حکومت، اسلام را برنامه‌ای کامل و جامع برای تمام ابعاد زندگی انسان تلقی می‌کند. درحالی‌که ترکیه دارای حکومتی سکولار است و نیروهای اسلام‌گرا، گرچه بر هویت و ارزش‌های اسلامی تأکید دارند ولی به نظر می‌رسد به نوعی با حکومت سکولار کنار آمده‌اند. پرسش اصلی در این مقاله به تبیین و توضیح این تفاوت باز می‌گردد. (پرسش) برخی زمینه‌های تاریخی و اجتماعی اسلام‌گرایی در دو کشور را در توضیح این تفاوت‌ها می‌دانیم. (فرضیه) مقصود این مقاله در راستای انجام مطالعات مقایسه‌ای میان این دو کشور تعریف می‌شود. (هدف) نیل به این هدف، به کمک روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای موجود دنبال می‌شود. (روش) به باور ما، در ترکیه نوع خاص اسلام عرفانی و در ایران اسلام فقهی موجب به قدرت رسیدن یک حکومت اسلامی گردیده است.