جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

خردگرایی و امامت انتخابی در اندیشه سیاسی معتزله

چکیده:

از میان جریان‌های فکری تمدن اسلامی، معتزلیان در خردگرایی بسی نامدارترند. بنیاد اندیشه معتزله، که به «اهل العدل و التوحید» نیز شناخته شده‌اند، بر اعتبار عقل و تقدم آن بر نقل و سمع استوار است. تأکید معتزله بر جایگاه و نقش عقل و تقدم آن بر نقل، با دیدگاه آنان در مورد اختیار و آزادی انسان پیوندی نزدیک دارد. اندیشه اختیار به همراه اصل امربه معروف و نهی از منکر، دستاوردها و نتایج روشنی برای اندیشه سیاسی معتزله داشت که در چارچوب آموزه امامت انتخابی می‌توان به آن پرداخت. این آموزه که در مرزبندی با شیعه و دیگر جریان‌های فکری اهل‌سنت طرح شد، امامت را دارای سرشتی قراردادی با هدف تأمین مصالح دنیوی، معرفی می‌کند. هرچند معتزله نقش امت در انتخاب و برکناری امام و اعتراض و ایستادگی در برابر وی را شناسایی می‌کنند، در نهایت انتخاب امام را به افرادی می‌سپارد که شایستگی تشخیص امام را دارند؛ از این رو نظریه سیاسی معتزله بیشتر نخبه‌گرایانه است و از حاکمیت مردم در دموکراسی متفاوت به نظر می‌رسد. مقاله حاضر با نگاهی گذرا به شکل‌گیری معتزله و بنیادهای کلامی آن، اندیشه سیاسی آن را تحلیل و بررسی می‌کند.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/09/PSQ_Volume-18_Issue-شماره-70-تابستان-94_Pages-23-54.pdf” title=”PSQ_Volume 18_Issue شماره 70 – تابستان 94_Pages 23-54″]

تحصیلات

سمت

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مفید

تعداد صفحات

31

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی علوم سیاسی، دوره 18، شماره 70 – تابستان 94

نویسنده

سید علی میرموسوی

ناشر

دانشگاه باقر العلوم (ع)

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “خردگرایی و امامت انتخابی در اندیشه سیاسی معتزله”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.