جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

حدوث جسمانی نفس

این تحقیق پس از مباحث مربوط به کلیات در دو بخش سامان یافته است. در مبحث کلیات مفهوم شناسی نفس، روح و واژه های مرتبط بررسی شده است. سپس جایگاه علم النفس فلسفی در میان علوم و تطورات آن بررسی شده است.

بخش اول پژوهش به بحث از دیدگاه حکمای قبل از صدرالمتالهین درباره نفس اختصاص دارد. این بخش شامل دو فصل است.

در فصل نخست تصور متفکران مشرق زمین، یونان باستان، حکمای مشاء، اشراق درباره نفس بحث شده است.

فصل دوم حدوث نفس از دیدگاه حکمای قبل از صدرالمتالهین را شامل می شود.

بخش دوم کتاب به بحث از دیدگاه و نظریه ملاصدرا درباره نفس اختصاص دارد. این بخش چهار فصل را شامل می شود. در فصل اول مهمترین مبانی نظریه ملاصدرا که شامل: اصالت وجود، تشکیک وجود، حرکت جوهری و هویت تعلقی نفس است بیان شده است. پس از آن و در فصل دوم نظریه اختصاصی ملاصدرا درباره نفس تحلیل شده و مسئله وجود نفس پیش از بدن نیز بررسی شده و منتقدان ملاصدرا در این خصوص نیز معرفی و آراء آنان ارزیابی شده است.

فصل سوم به معرفی منتقدان نظریه ملاصدرا اختصاص دارد. این فصل و فصل بعدی از نوآوری های این پژوهش اند. در این بخش منتقدان ملاصدرا در خصوص حدوث جسمانی نفس معرفی و نظرات آنان ارزیابی شده است.

فصل چهارم به بیان نتایج و ثمرات نظریه حدوث جسمانی نفس اختصاص دارد. در این بخش امتیاز و ثمرات نظریه ملاصدرا تبیین شده و آثار و نتایج این نظریه در مسائلی همچون رابطه نفس و بدن، معاد جسمانی، تناسخ، تاثیر نظریه حدوث جسمانی نفس در طراحی نظام های اخلاقی و تربیتی و….مورد بحث قرار گرفته است.

 

موضوع:

نفس در حکمت متعالیه

 

مخاطبان اصلی:

محققان، پژوهشگران، اساتید و دانشجویان

 

مسائل اصلی:

مقصود از نظریه حدوث جسمانی  نفس چیست و آثار و نتایج آن کدامند؟

اما سئوالات فرعی که این تحقیق در صدد پاسخ به آنها می باشد، عبارتند از:

منتقدان نظریه حدوث جسمانی نفس چه کسانی هستند؟

چه نقدهايي بر این نظريه وارد شده است؟

مقصود از کینونت نفس قبل از بدن چیست؟

آیا نظریه حدوث جسمانی نفس با وجود نفس قبل از بدن سازگار است؟

 

اهداف:

الف. آشنایی با قوت و قدرت حکمت اسلامی در حل مسائل فلسفی در حوزه حدوث نفس

ب. تحلیل و تبیین نظریه ابتکاری ملاصدرا در باره چگونگی پیدایش نفس

ج. معرفی مخالفان و منتقدان ملاصدرا در مسئله حدوث نفس

د. تحلیل سخن منتقدان و پاسخ به آنان

ذ. تبیین نتایج و ثمرات نظریه ملاصدرا و ابعاد نظر او

 

نتایج:

1- معرفی منتقدان صدرالمتالهین در خصوص مسئله نفس و ارزیابی آنها . این کار برای اولین بار به صورت نظام مند و مستوفی صورت گرفته است.

2-بررسی و تحلیل جوانب، آثار و نتایجی که بر نظریه ملاصدرا مترتب است. از جمله اینکه می توان از این نظریه در طراحی نظام های اخلاقی کمک گرفت.

3-  اثبات توانایی حکمت متعالیه در برخورد با مسائل جدید

4. تبیین سازگاری ره آوردهای فلسفی با متون دینی در مساله روح و نفس

 

فهرست مطالب:

مقدمه 10

بخش اول: 14

ديدگاه پيش از صدرالمتالهین در باره نفس 14

فصل اول: مفهوم شناسي و جايگاه نفس درفلسفه 15

الف) نقد و منتقدان 15

ب) جسمانيت 15

ج) نفس 17

د)روح 17

ه)عقل 18

و) قلب 19

گفتار دوم:جايگاه نفس درفلسفه 19

الف)ارسطو 20

ب)مشائیان پس از ارسطو 24

ج)ابن رشد 26

د)توماس آكوئيني 26

ه)ملاصدرا 27

نتايج 32

فصل دوم: تصور نفس 33

مبحث اول:تصور نفس 33

گفتار اول:يونان باستان 34

الف)پیش سقراطیان 34

ب)جمعيت ارفه‌اي 35

ج)فيثاغوريان 36

د)امپدوکلس 38

ه)سقراط 39

گفتار دوم:افلاطون 40

گفتار سوم: ارسطو 41

گفتار چهارم: فلوطين 43

گفتار پنجم: ابن سینا 45

فصل سوم: حدوث نفس 47

مبحث اول: ابن سینا 47

گفتار اول:ادله 48

گفتار دوم: ارزيابي 49

مبحث دوم:  شیخ اشراق 50

گفتار اول: ادله و ارزیابی 51

الف)دلیل اول 51

ب)دلیل دوم 55

ج)دلیل سوم 56

د)دلیل چهارم 57

مبحث سوم: فخر رازی 59

بخش دوم:دیدگاه صدرالمتالهين درمورد نفس 60

فصل اول: مبانی نظریه صدرالمتالهین 60

مبحث اول: اصالت وجود 60

مبحث دوم: تشكيك وجود 61

مبحث سوم:حركت جوهري 63

مبحث چهارم: ملاصدرا ومساله بقاي موضوع 65

مبحث پنجم: هويت تعلقي نفس 68

نتايج 70

فصل دوم: نظریه صدرالمتالهين 71

مبحث اول:  قاعده “النفس جسمانية الحدوث و روحانية البقاء” 71

مبحث دوم:صدور و حدوث جسمانی نفس 75

مبحث سوم: حركت جوهري و حدوث جسمانی نفس 82

مبحث چهارم:  آرای برخی حکما 86

گفتار اول: شيخ محمدتقي آملي 86

گفتار دوم: قیصری 87

گفتار سوم:ميرزا مهدي آشتياني 88

گفتار چهارم:فاضل تونی 88

گفتار پنجم:دکتر حائری یزدی 88

مبحث پنجم: كينونت نفس قبل از بدن 89

نتايج 98

فصل سوم: بررسی دیدگاه منتقدان صدرالمتالهین 100

درآمد 101

مبحث اول: ملارجبعلي تبريزي 103

گفتار اول: زیست نامه 103

گفتار دوم: آرای علمی 104

گفتار سوم: نقد و ارزیابی 107

مبحث دوم: ملا شمسا گیلانی 108

گفتار  اول: زیست نامه 108

گفتار دوم:آرای علمی 109

گفتار سوم:ارزیابی و نقد 114

مبحث سوم: ملامظفر حسين كاشاني 116

گفتار اول: زیست نامه 116

گفتار دوم:آرای علمی 116

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 118

مبحث چهارم:  ملا عبدالرزاق بن علي بن حسين لاهيجي 119

گفتار اول: زیست نامه 119

گفتار دوم: آرای علمی 120

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 121

مبحث پنجم: ملامحسن فيض كاشاني 122

گفتار اول: زیست نامه 122

گفتار دوم: آرای علمی 122

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 123

مبحث ششم: عليقلي بن قرچغاي خان 124

گفتار اول: زیست نامه 124

گفتار دوم: آرای علمی 124

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 126

مبحث هفتم: آقا ميرزا حسن لاهیجی 127

گفتار اول: زیست نامه 127

گفتار دوم: آرای علمی 127

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 128

مبحث هشتم: قاضي سعيد قمي 128

گفتار اول: زیست نامه 128

گفتار دوم: آرای علمی 128

گفتار سوم:ارزيابي ونقد 131

مبحث نهم: حكيم بهائي لاهيجي 134

گفتار اول: زیست نامه 134

گفتار دوم: آرای علمی 135

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 135

مبحث دهم:  علي نقي احمد بهبهاني 135

گفتار اول: زیست نامه 135

گفتار دوم: آرای علمی 136

گفتار سوم:ارزیابی ونقد 136

مبحث یازدهم:  ملا محمد صادق اردستاني 137

گفتار اول: زیست نامه 137

گفتار دوم: آرای علمی 137

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 140

مبحث دوازدهم: آقا محمد بيد آبادي 142

گفتار اول: زیست نامه 142

گفتار دوم: آرای علمی 142

گفتار سوم:ارزیابی و نقد 144

مبحث سیزدهم: احمد بن زين الدين احسائي 144

گفتار اول: زیست نامه 144

گفتار دوم: آرای علمی 145

گفتار سوم: ارزيابي و نقد 146

مبحث چهاردهم:  شيخ محمد صالح مازندراني 148

گفتار اول: زیست نامه 148

گفتار دوم: آرای علمی 148

گفتار سوم:ارزيابي و نقد 150

مبحث پانزدهم:علامه طباطبايي 151

گفتار اول: آرای علمی 151

گفتار دوم:ارزيابي و نقد 156

فصل چهارم: نتایج نظریه صدرالمتالهین 157

مبحث اول:رابطه نفس و بدن 158

گفتار اول: فیلسوفان یونان 158

الف)افلاطون 158

ب)ارسطو 159

گفتار دوم: فلسفه جدید 160

الف)دکارت 161

1.روح بخاری 163

2.نظرية توازی 164

3.اتحاد جوهری نفس وبدن 165

4.راز بودن رابطه نفس وبدن 167

ب)مالبرانش 167

ج)اسپينوزا 168

د)لايب نيتس 170

گفتار سوم:حکمای پیش از صدرالمتألهین 171

الف)ابن سینا 171

ب)شیخ اشراق 174

گفتار چهارم:ملاصدرا 175

الف)اتحاد نفس با قوا ( رابطه نفس با قوا ) 178

1.نقد اول 180

2.نقد دوم 181

3.نقد سوم 182

ب)تحليل قاعده النفس في وحدتها كل القوي 182

1.مشائیون 182

2.فخر رازی 183

3.ملاصدرا 183

ج)نتيجه معرفت شناسي 187

د)اتحاد عاقل و معقول 188

مبحث دوم: مفاهیم كلي 192

گفتار اول:كليات 192

الف)افلاطون 192

ب)ارسطو 193

ج)ملاصدرا 195

مبحث سوم: وحدت و تنوع نفس 200

گفتار اول: فیلسوفان مشاء 200

گفتار دوم: فخررازي 200

گفتار سوم: ملاصدرا 203

مبحث چهارم: تجرد خيال 206

گفتار اول: ابن سینا و سهروردی 206

گفتار دوم:ملاصدرا 207

گفتار سوم: ملاهادی سبزواری 210

مبحث پنجم: معاد جسمانی 211

گفتار اول: اقوال در معاد جسمانی 212

گفتار دوم:عينيّت در معاد جسماني 213

گفتار سوم:معاد جسماني در فلسفه ملاصدرا 214

گفتار چهارم:نقش قوه خيال درمعاد جسماني 217

گفتار پنجم:معاد جسمانی وکثرت طولی عوالم 220

گفتار ششم:معاد جسمانی پس از ملاصدرا 222

الف)آقا علي مدرس 224

1.زیست نامه 224

2.آرای علمی 224

3.ارزيابي 228

ب) شیخ محمدحسین غروی اصفهانی 231

1.زیست نامه 231

2.آرای علمی 231

3.ارزیابی 233

ج)علامه طباطبايي 234

1.آرای علمی 234

2.ارزيابي 236

د)دکتر سید یحیی یثربی 238

1.آرای علمی 238

2.ارزيابي 239

ه)ارزیابی نهایی نظریه ملاصدرا 241

گفتار هفتم: بقاي نفس 243

الف)انحا تعلق 247

1. تعلق درعالم ذهن وخارج 247

2. تعلق در مقام ذات وحقيقت يا وجود 247

3. تعلق درتشخّص و نوعيت 247

4. تعلق در تشخص و وجود 248

5. تعلق در مرحله حدوث و نه بقاء 248

6. تعلق در مقام استكمال 248

ب) تناسخ 249

1.اقسام تناسخ 250

1-1.تناسخ نزولی 251

2-1.تناسخ ملكوتي 252

ج)استكمال نفس 253

منابع 257

الف) منابع فارسی 257

ج) منابع انگلیسی 265

سال نشر

۱۳۹۱

تیراژ

۱۰۰۰

نوبت چاپ

دوم

تعداد صفحات

۴۸۰

شابک

۹۷۸-۶۰۰-۱۰۸-۱۹۶-۵

تقدیرنامه و جوایز

برگزبده در پانزدهمین کتاب سال حوزه

نویسنده

ابوالحسن غفاری

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “حدوث جسمانی نفس”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.