تعامل و تقابل اعضاي شوراي شش نفره عمر با خلفاي راشدين

چکیده:
يکي از اقدامات عمر تعيين افرادي از صحابه قريش به منظور خلافت بود. وي شش تن از مهاجران را در شوراي خلافت قرار داد و اعلام کرد که فقط اين افراد شايستگي خلافت رسول اله (ص) را دارند. نکته درخور توجه و تامل اين است که اين افراد، به جز علي (ع)، هم در دوران خلافت عثمان و هم در عهد خلافت علي (ع) تابع خليفه وقت نبودند و دردسرهاي بزرگي براي جانشين رسول خدا (ص) ايجاد مي کردند. در اين مقاله با روش تحليلي برآنيم تا دلايل مخالفت هاي اعضاي شوراي شش نفره با عثمان و امام علي (ع) را ريشه يابي کنيم. در واقع اقدام خليفه دوم باعث شد اين افراد محبوبيت زيادي در بين عامه مسلمانان پيدا کنند (به واسطه فتوح، غنائم و گسترش قلمرو اسلام در عهد عمر و شکست بيزانسيان و ساسانيان از مسلمانان). به همين دلايل اعضاي شورا، به استثناي امام علي (ع)، دچار غرور زيادي شده بودند و تابعيت شان از خليفه سوم و چهارم، نسبت به خليفه اول و دوم، کم تر شده بود. اعضاي شورا، برخلاف عهد شيخين، حتي يک لحظه هم در عهد عثمان و علي (ع) مطاع اين دو خليفه نبودند و خليفه مسلمين را هم سطح خويش مي دانستند. يکي از جدي ترين مشکلات خليفه سوم و چهارم زياده خواهي ها و غرور عبدالرحمن بن عوف، سعد بن ابي وقاص، طلحه و زبير بود. آن ها در عهد خليفه سوم فقط به حقوق بالا راضي نبودند و مناصب پراهميتي مي خواستند و در عهد علي (ع) خواهان مستمري بالا و مناصب کلان بودند ولي هر دو را ازدست رفته مي ديدند، از اين رو براي وي مشکل تراشي مي کردند.