جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

تحلیل «معرفت» در معرفت‌شناسی معاصر و فلسفه اشراق

چکیده:

این نوشتار کوششی است به منظور مقایسه اجمالی دیدگاه‌های معرفت‌شناسان معاصر غرب و فلسفه اشراقی سهروردی در تحلیل «معرفت» و تعیین ظرفیت افکار او در پاسخ به مسائل و معضلات معرفت‌شناختی معاصر. در مبحث تحلیل معرفت، مسائلی همچون اطلاق حقیقی واژه «معرفت»، تعریف معرفت و ایرادهای وارد بر آن، مطرح و نتیجه گرفته می‌شود که معرفت، منحصر در «معرفت گزاره‌ای» (باور صادق موجه) است و به ایرادهای فوق پاسخ داده می‌شود. سپس از عناصر معرفت سخن به میان می‌آید و ضمن تبیین نظریه‌ها درباره ماهیت باور، صدق و توجیه، نتیجه‌گیری می‌شود که باور حقیقی عبارت است از «باور که» یا باوری که به یک گزاره تعلق گیرد. سهروردی نیز در مجموعه مباحث معرفتی خویش به بسیاری از مسائل فوق توجه داشته است. او معرفت را منحصر در معرفت گزاره‌ای که عمدتا از سنخ علم حصولی است، نمی‌داند؛ بلکه علم «حضوری» و «شهودی» را معرفت حقیقی معرفی کرده است. نیز معرفت حصولی نزد او همان سه عنصر باور، صدق و توجیه را دارد؛ لیکن باید از «یقین» بهره‌مند باشد تا به پایة معرفت حقیقی برسد. او همچنین باور را در باور معطوف به یک گزاره که از سنخ حصولی است منحصر ندانسته، باورهای حضوری و شهودی را معتبرتر از آنها معرفی کرده است. او در بحث صدق معتقد به نظریة مطابقت است که خود مبتنی بر واقع‌گرایی معرفتی است؛ چنان‌که در بحث توجیه نیز معتقد به مبناگرایی است.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/09/ZEHN_Volume-15_Issue-59_Pages-5-34.pdf” title=”ZEHN_Volume 15_Issue 59_Pages 5-34″]

تحصیلات

سمت

مهدی عباس‌زاده عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

تعداد صفحات

30

فصلنامه

فصلنامه علمی پژوهشی ذهن – دوره 15، شماره 59، پاییز 1393

نویسنده

مهدی عباس زاده

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “تحلیل «معرفت» در معرفت‌شناسی معاصر و فلسفه اشراق”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.