داخل رو نگاه کنید

تحلیل محتوای نامه‌‎های امام علی (ع) به معاویه با محور واکاوی سهم اخلاق در مناسبات حکومتی

چکیده:
در نظر گرفتن توأم جایگاه امام علی(ع) به عنوان حاکم جامعه اسلامی و امام تربیت یافته در دامان نبوت، بررسی جایگاه اخلاق در حکومت علوی را تقویت می کند. تحلیل محتوا روشی است که این مقاله جهت واکاوی سهم اخلاق در مناسبات حکومت علوی با معاویه و نحوه بروز و ظهور عنصر اخلاق در این مواجهه، به کارگرفته و نامه‌های ایشان به معاویه را مورد تحلیل قرار داده است. پاسخگویی، نقدپذیری، پایبندی بر اصول و سعه صدر، از مهم ترین راهبردهای اخلاقی در این مواجهه است. همچنین، تحلیل به ‌کارگیری اصول اخلاق حرفه‌ای در مدیریت و بیان صفت‌های اخلاقی ایجابی و سلبیِ دخیل در حکمرانی، از دیگر محورهای این نوشتار است.
طبق تحلیل کمّی، میان فراوانی اصول پاسخگویی و هوشمندی (هر کدام 25%) و تأکید ویژه بر خصیصه ضلالت (79/13%) و نفاق معاویه (49/11%)، همبستگی مثبت وجود دارد و بیانگر آن است که استخدام ممتاز این اصول، متأثر از رفتارهای متمردانه و حیله‌های مداوم معاویه بوده است. آمار 86 درصدی گزاره‌های اخلاقی در این نامه‌ها، گویای محوریت اخلاق در مناسبات حکومت علوی با معاویه است. همچنین، صفات اخلاقی سلبی که به عنوان موانع صلاحیت معاویه برای حکمرانی، از جانب امام مطرح شده است در کنار صفات ایجابی، ابعاد اخلاقی تراز حکومت اسلامی را بیان می‌کند.

تحصیلات

مهدی جامعی دانشجوی دکتری رشته قرآن و منابع اسلامی دانشگاه تهران

سمت

علیرضا نوبری استادیار گروه قرآن و متون اسلامی، دانشگاه تهران

تعدادص حفات

32

فصلنامه

فصلنامه پژوهش های سیاست اسلامی دوره 8 شماره 18

نویسنده

علیرضا نوبری

ناشر

پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “تحلیل محتوای نامه‌‎های امام علی (ع) به معاویه با محور واکاوی سهم اخلاق در مناسبات حکومتی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 1 =