جلد پشتی
پیش نمایش

تاریخ حوزه علمیّه قم از تأسیس تا سده چهارم: (تحلیلی بر زمینه‌ها و عوامل پیدایش و شکوفایی)

دوفصلنامه علمی-پژوهشی تربیت اسلامی، دوره 4، شماره 8، تابستان 1388

چکیده:
نوشتار حاضر به تحقیقی در بارۀ تاریخ تأسیس حوزۀ علمیّۀ قم نشسته است و در این راستا با استناد به منابع تاریخی، به تحلیل زمینه‌ها و عوامل پیدایش آن پرداخته است. آنگاه وضعیّت این حوزه را از نظر فرهنگی، علمی و آموزشی در دو قرن پس از تشکیل به تصویر می‌کشد. این تحقیق، بنیادی و از نوع توصیفی ـ تحلیلی به شیوۀ کتابخانه‌ای می‌باشد. از این‌رو برای جمع‌آوری اطلاعات از روش یادداشت‌برداری (فیش‌برداری) استفاده می‌شود. پس از طبقه‌بندی اطلاعات گردآوری شده، با استفاده از روش تحلیل محتوا به نتیجه‌گیری و تدوین می‌پردازیم.
یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که حوزۀ علمیّۀ قم به عنوان نهاد تعلیم و تربیت دینی در پایان سدۀ دوم و یا در ابتدای سدۀ سوّم هجری، در عصر حضور امامین رضا و جواد (علیهما السلام) شکل گرفته است. این حوزۀ مقدّس با قدمتی به طول هزار و دویست و اندی سال، دارای پیشینه‌ای طولانی‌تر از پیشینه حوزۀ شریف نجف است.

محدّثان و دانشمندان اشعری در ایجاد زمینۀ تشکیل و در برپایی حوزه در قم نقش اساسی داشته‌اند. آنان پس از سعی در توسعه شهر و وضعیّت اقتصادی آن و به دنبال استقلال سیاسی بخشیدن به شهر قم، با فراخواندن سایر اشعریّان، شیعیان و سادات، و تثبیت دین اسلام و مذهب تشیّع در آن، زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی لازم را برای حضور و اجتماع دانشمندان و محدّثان شیعی در این شهر فراهم آوردند. در چنین شرایطی محدّثان و صحابی امامان معصوم (علیهم السلام) که غالباً از خاندان اشعری هم بودند با تشکیل جلسات علمی و دینی، حوزۀ علمیّۀ قم را برپا نمودند. بنابر شواهد تاریخی، می‌توان از محمّد بن عیسى اشعری و پسرش احمد به عنوان اوّلین رؤسای حوزۀ علمیّۀ قم نام برد. حوزۀ قم در زمان شکل‌گیری خود بسیار فعّال و پر رونق بوده است، به‌گونه‌ای که با قاطعیّت می‌توان این مرحله از حیات آن را یکی از شکوفاترین دوران آن دانست

دانلود فایل
نویسنده

علی اکبر زهره

تحصیلات

علی اکبر زهره کاشانی دانشجوی دکتری تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

سمت

علی اکبر زهره کاشانی –

تعداد صفحات

30

فصلنامه

فصلنامه تربیت اسلامی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه دوره 4، شماره 8، تابستان 1388

ناشر

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “تاریخ حوزه علمیّه قم از تأسیس تا سده چهارم: (تحلیلی بر زمینه‌ها و عوامل پیدایش و شکوفایی)”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + 14 =