بینش فلسفی و فهم دین

فصلنامه علمی-پژوهشی قبسات،شماره73،سال 19،بهار1393

چکیده:

این تحقیق به دنبال تحلیل و بررسی مطلوب یا مضر‌بودن نقش بینش فلسفی در فهم دین است. ازاین‌رو ابتدا به تبیین و تحلیل رویکردها پرداخته و سپس آراء و انظار در مسئله نقد می‌گردد. نکته حائز اهمیت در تبیین اصل مسئله، تعیین نوع رابطه بین معارف دینی با نفس الأمر دین است. روشن‌شدن این رابطه، نقش بینش فلسفی را روشن می‌نماید. دراین‌باره چهار رویکرد وجود دارد: رویکرد اول با قائل‌شدن به تأویل، بر این باور است که بین حاق دین و معارف دینی ملازمه نیست؛ ازاین‌رو بینش عصری را حاکم بر نقش بینش فلسفی در فهم دین می‌نماید. رویکرد دوم با قائل‌شدن به نقش تفسیری برای بینش فلسفی، بین حاق دین و معارف دینی ملازمه می‌بیند و بینش فلسفی را قابل تطبیق با معارف دینی می‌داند. رویکرد سوم معارف دین را برگرفته از حاق دین دانسته و آن را در تضاد با بینش‌های بشری و از جمله بینش فلسفی می‌داند؛ ازاین‌رو نه تنها نقشی برای بینش فلسفی در فهم دین قائل نیست، بلکه آن را مانع فهم دین قلمداد می‌نماید. رویکرد چهارم با تأکید بر حجیت فهم عرفی حاصل از بینش عرفی، معارف دین را عین ظواهر دین می‌داند و دخالت بینش فلسفی را در آن، بدعت و حرام به شمار می‌آورند. رویکرد مختار با تأکید بر انکشاف دین بر اثر بینش شرعی، به انطباق معارف دینی با نفس الأمر دین معتقد بوده و در مقام کشف معارف دینی از منابع دین، عناصر مؤثر در این کشف را، تأثیرگذار می‌داند. نتیجه اینکه با اصل قرار‌دادن بینش شرعی، در صورت تأثیر بینش فلسفی فی الجمله، در طول بینش شرعی، به صورت عنصر مؤثر در کشف حاق دین، بدون دخالت مبانی، بر آن صحه می‌گذارد، در غیر این صورت، بر مانعیت بینش فلسفی در فهم حاق دین تصریح می‌نماید.

دانلود فایل
نویسنده

محمدرضا بهاری

تحصیلات

سمت

محمدرضا بهاری
استاديار گروه اخلاق دانشگاه تهران

تعداد صفحات

26

فصلنامه

فصلنامه علمی-پژوهشی قبسات،شماره73،سال 19،بهار1393

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “بینش فلسفی و فهم دین”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × دو =