جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

بررسی تاریخی مؤلفه‌های نجات‌بخشی و اصلاح‌گری در اندیشه‌های فضل‌الله بن روزبهان خنجی برای توجیه مشروعیت حکومت آق قویونلوها و شیبانی ها

چکیده:
فضل­ الله بن روزبهان خنجی در صدد بود تا با بهره‌گیری از مؤلفه‌هایی نظیر حدیث مجددمائه، حدیث حارث و اخبار ملحمه، مشروعیت حکومتهای آق‌قویونلو(780-908هـق) و شیبانی(906-1007هـق)، را تبیین و آنها را حکومتهایی نجات‌بخش و اصلاح‌گر معرفی کند. این رویکرد خنجی ابتدا در قالب حدیث مجددمائه در مورد آق‌قویونلوها بوجودآمد. ولی پس‌از پیوستن وی به شیبانیان، شکل مبسوط‌تری پیداکرد. زیرا که وی در این دوره با استفاده از دو مؤلفه دیگر یعنی حدیث حارث و اخبار ملحمه، تلاش کرد تا دیدگاههای اصلاح‎گرانه و موعودمحور خودرا در مورد شیبانیان نیز تعمیم دهد. با این رویکرد، بخصوص حکومت شیبانیان ویژگی‌ها و اختصاصات منجیانِ‌موعود و مصلحینِ‌آخرالزمانی را داراست. البته باید توجه شود که تبیینات خنجی با استفاده از این سه مؤلفه، ارتباط زیادی با ظهور صفویان داشت. چراکه برپایه باورداشتهای وی، ظهور این حکومت شیعه مذهب، زمینه بروز بدعتهایی را در عرصه‌های مختلف فراهم کرده‌بود. بنابراین ضروری بود تا فرد یا گروهی در مقام مصلح دراین مقطع زمانی -که از نظر خنجی آخرالزمان به‌حساب می‌آمد-، ظهور نموده و این اوضاع ناهنجار را اصلاح می‌کرد.

سمت

مهدی فیضی سخا :هیات علمی دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی
علی غفرانی :دانشیار دانشگاه بوعلی‌سینا همدان

تعداد صفحات

23

فصلنامه

فصلنامه علمی- پژوهشی-مطالعات تاریخی جهان اسلام دوره 8، شماره 15 بهار و تابستان 1399

نویسنده

علی غفرانی,

مهدی فیضی سخا

ناشر

جامعه المصطفی العالمیه

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “بررسی تاریخی مؤلفه‌های نجات‌بخشی و اصلاح‌گری در اندیشه‌های فضل‌الله بن روزبهان خنجی برای توجیه مشروعیت حکومت آق قویونلوها و شیبانی ها”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × یک =