بررسی انتقادی تقریر ویلیام جیمز از شرطیه پاسکال

چکیده:
یکی از استدلال های ارائه شده درباره اثبات وجود خدا و معقولیت باورهای دینی، به «شرطیه پاسکال» یا «شرط بندی پاسکال» مشهور است. ویلیام جیمز استدلال شرطیه پاسکال را بازنگری و تقریری جدید از آن ارائه کرده است. از نظر او، همیشه اینگونه نیست که ما باورهایمان را صرفا براساس دلایل عقلی محض شکل داده و می پذیریم، بلکه در بسیاری موارد، اراده، احساسات و عواطف جهت باور ما را تعیین می کند. از نظر او، باور دینی نیز در حیطه چنین باورهایی می گنجد. جیمز در نقد موضع شکاکیت و تعلیق حکم به باورهای دینی، معتقد است پرسش ها و مسائل مربوط به پذیرش یا وازنش باورهای دینی، گرچه شاید به لحاظ عقلی، پرسش هایی گشوده و بدون پاسخ نهایی و فیصله بخش باشند که نتوان در مورد آنها موضع عقلانی قطعی در پیش گرفت، اما به لحاظ عملی و با توجه به نیازهای عاطفی و خواهش های سرشت اراده گر و احساسی ما، در زمره انتخاب های اصیل و حقیقی می گنجند که زنده، اجتناب ناپذیر و سرنوشت سازند و نمی توان در مورد آنها بی تفاوت بود، بلکه باید با توجه به نیازهای سرشت احساسی و اراده گر خویش، به بررسی آنها بپردازیم و اگر متناسب با امیال و خواسته های ما هستند، آنها را بپذیریم و در غیر این صورت، آنها را رد و طرد کنیم. دیدگاه جیمز در معرض انتقادهایی قرار گرفته است. تلقی ابزارانگارانه از صدق، پذیرش اراده گروی شناختاری، تعارض در عینیت گروی اخلاقی، عطف توجه به سود این جهانی، ابهام در مفاهیمی همچون عاطفه و احساسات از جمله مهم ترین اشکالات طرح شده بر تقریر جیمز از شرطیه پاسکال محسوب می شوند.

تعداد صفحات

26

فصلنامه

فصلنامه علمی- پژوهشی قبسات -سال بیست و سوم -بهار 1397 -شماره 87

نویسنده

رضا اکبری,

عباس خسروی فارسانی

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “بررسی انتقادی تقریر ویلیام جیمز از شرطیه پاسکال”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 + پانزده =