جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

«امّت»، فراتر از تمدن در آینه قرآن

چکیده:
اسلام دینی جامع و جهانی است و اجرای همه‌جانبه آن، مستلزم قالبی تمدنی (به‌مثابه کلان‌ترین نظام مناسبات انسانی) و تأمین‌کننده چنین واحد کلان اجتماعی است. اصطلاح تمدن، با انباشت مفهومی و فرهنگی آن در غرب، حاوی جوهری سکولار است که موجب تردید و احتیاط در استفاده از این اصطلاح می‌شود. بدین سان باید در پی اصطلاحی جایگزین در بستر فرهنگ اسلامی بود. در این پژوهش با روش توصیفی و تحلیل مفهومی، واژه‌هایی از قرآن‌کریم واکاوی می‌شود که در مظان این معنا، ‌دارای گستردگی اجتماعی است. در میان پنج واژه مطرح در این مقاله که دربردارندۀ معنای گسترده اجتماعی باشد، به‌ظاهر واژگان بلد، قریه، مدینه و مُلک جایگزین مناسبی برای تمدن نیستند. در این میان، واژه فراگیر «امّت» کلان‌ترین و جامع‌ترین نظام مناسبات انسانی است که با افزوده‌های فراتمدنی‌اش، چه‌بسا ترسیم‌کنندۀ مناسب‌ترین بستر تکامل انسان برای تأمین نیازهای فراگیر مادی و معنوی فرد و جامعه باشد. امّت با افزوده‌هایی همچون آرامش‌زایی، سبقت در خیرات، نظارت درونی و نیز عناصری همچون وحدت و حاکمیت نوعی انسانی، جامعیت، وسعت، نظام‌مندی، تعادل و هدف‌مندی به جهت ماهوی، کلان‌تر و نظام‌مندتر از دیگر اصطلاح‌های قرآنی و نیز اصطلاح تمدن است.

تحصیلات

کوثر قاسمی: دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهرا
فتحیه فتاحی‌زاده (نویسنده مسئول): –
حبیب‌الله بابایی : –

سمت

کوثر قاسمی: –
فتحیه فتاحی‌زاده (نویسنده مسئول): استاد دانشکده الهیات دانشگاه الزهرا (س)
حبیب‌الله بابایی : عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

تعداد صفحات

25

فصلنامه

فصلنامه نقد و نظر پژوشگاه علوم و فرهنگ اسلامی دوره 24، شماره 94، تابستان 1398

نویسنده

حبیب‌الله بابایی,

فتحیه فتاحی زاده,

کوثر قاسمی

ناشر

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “«امّت»، فراتر از تمدن در آینه قرآن”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهارده − پنج =