ادراکات باطنی سینوی در رساله‌های رمزی سهروردی

چکیده:
سهروردی احاطه به تعالیم مشایی را شرط لازم برای ورود به حکمت اشراقی می‌داند و در همه آثار خود غیر از حکمه الاشراق  به نحو عمده معطوف به آموزه‌های سینوی است. وی در نفس‌شناسی نیز از همین روی آورد برخوردار است. به عنوان نمونه، او در مسأله ادراکات باطنی، پنج قوه‌‌ای را که ابن‌سینا مفهوم‌سازی نموده است، در حکمه الاشراق مورد نقادی قرار می‌دهد، اما در داستان‌های رمزی خود که همگی تلاش و جهاد سالک برای رهایی از زندان درون را حکایت می‌کند، در همه مواردی که از ادراک باطنی سخن می‌گوید، نمادهایی برای پنج حس سینوی به کار برده است. از آنجا که حواس ظاهری هم پیش یا پس از حواس باطنی مطرح می‌شوند، همه این رمزها ده‌گانه‌اند: ده پرنده، ده موکل، ده گور، ده برج، پنج حجره و پنج دروازه.