جلد پشتی
داخل رو نگاه کنید

اثبات عالم خارج از دیدگاه علامه طباطبایی

چکیده:

اثبات عالم خارج یا به‌عبارتی عالمی مستقل از مدرِک، از مسائل اساسی، پرماجرا و جریان‌ساز در عالم تفکر بوده است و تأثیرات مهمی نیز در زندگی اجتماعی بشر داشته است. جریان­هایی همچون سوفیسم، اید‌ئالیسم و گونه­ های مختلف شکاکیت و جریان­های کوچک برآمده از آنها، برخاسته از نوع واکنش اندیشمندان با این مسئله بوده است. این تعامل – در موارد بسیاری – وابسته به موضع معرفت‌شناختی آنها دارد؛ بدین معنا که با انکار یا پذیرش برخی از راه­های معرفت، عالم خارج نیز قلمرو متفاوتی خواهد داشت. اینکه واقعیتی مستقل از ذهن انجام پذیرد و در صورت تحقق، مادی یا غیرمادی و یا ذهنی یا فراتر از ذهن باشد، در تعیین قلمرو عالم خارج نقشی اساسی دارد. انکار یا فروکاستن واقعیت به امور ذهنی و همین‌گونه عادت روان­شناختی که موجب شکاکیت می­شود، پاسخی منطقی و استوار نیاز دارد. ازاین‌رو در این نوشتار، نگارنده بنا دارد، دیدگاه علامه طباطباییŠ را در این زمینه بررسی کند. چهار استدلال بر اثبات جهان خارج از ذهن که علامه در آثار گوناگون خود به آنها پرداخته است، بررسی شده است. نگارنده در ابتدا نیم‌نگاهی به دیدگاه فیلسوفان و اندیشمندان صاحب‌نام در این زمینه خواهد داشت و سپس دیدگاه علامه طباطبایی را بررسی می‌کند. بیان استدلال­های ایشان، بررسی استدلال­ها از حیث قلمرو و محدودۀ مورد اثبات، از لحاظ اینکه آیا استدلال­های ایشان تنها عالم جسمانی را اثبات می­کند یا فراتر از آن است، از مباحث مورد تأکید در این نگاشته خواهد بود.

[pdf-embedder url=”https://ketabshenakht.com/wp-content/uploads/2020/10/ZEHN_Volume-19_Issue-73_Pages-73-90.pdf” title=”ZEHN_Volume 19_Issue 73_Pages 73-90″]

تحصیلات

اسلام رجبی: کارشناسی ارشد رشتة فلسفة علم مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی

علیرضا صانعی: کارشناسی ارشد رشته فلسفة علم مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی

سمت

علیرضا قائمی نیا: دانشیار گروه معرفت شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

تعداد صفحات

18

فصلنامه

فصلنامه علمی پژوهشی ذهن – دوره 19، شماره 73، بهار 1397

نویسنده

اسلام رجبی,

علیرضا صانعی,

علیرضا قائمی نیا

ناشر

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نقد و بررسی

هیچ دیدگاهی هنوز نیست.

اولین نفری باشید که نظر می دهید “اثبات عالم خارج از دیدگاه علامه طباطبایی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.